Tips voor een goede aanpak van de woordenschat bij zwakke leerlingen 10 november 2017

Er bestaan diverse woordenschatprogramma’s om leerlingen te ondersteunen bij het uitbreiden van hun woordenschat. Maar vaak laat de praktijk weinig resultaat zien. De programma's zijn vaak intensief waardoor de aanpak niet goed uit de verf komt. In deze bijdrage geven wij een aantal tips vanuit de praktijk en de nieuwste theorie.

Een belangrijke vraag vooraf is: welke woorden wil je aanleren? Hoogfrequente woorden zouden ideaal zijn, maar een vervolgvraag is: waar haal je de tijd vandaan? Je zult de woorden immers speciaal moeten aanbieden. Bovendien komen deze apart geïnstrueerde woorden niet systematisch terug waardoor ze snel weer verdampen.

Een goede aanpak van de woordenschat bij zwakke leerlingen

Tip 1: Als je woorden van de aardrijkskunde-, geschiedenis- en biologiemethode gebruikt, zijn dat woorden die een functie in de lessen hebben. Je kunt gebruik maken van de daarvoor bestemde lestijd en veel van die woorden worden herhaald doordat ze terugkomen in de repetities. Besteed daarom in de drie genoemde lessen speciaal tijd voor uitleg van de woorden.

Tip 2: Een belangrijke vraag die hierop volgt is: hoe doe je dat tijdens die lessen? We geven een voorbeeld van een meester van meer dan 50 jaar geleden. Deze meester vertelde tijdens veel lessen bij elk moeilijk woord een micro-verhaaltje. Dat verzon hij ter plekke. Hij zorgde ervoor dat in het één minuut durende vertelseltje het woord twee à drie keer voorkwam. Elke keer als hij het woord in zijn verhaaltje noemde, schreef hij een deel van het woord op. Na drie keer noemen, stond het gehele woord op het bord. De leerlingen schreven in een speciaal schrift de bord-fracties synchroon mee. Daarna ging deze meester verder met zijn zaakvak-uitleg tot hij weer op een moeilijk woord stuitte en het voorgaande zich herhaalde.

Tip 3: De ‘leerverdubbelaar’. Dit komt erop neer dat als je bij een tekst ook beelden aanbiedt, een leerling twee keer zo goed leert. Maar dit werkt alleen als je woord en beeld op de juiste manier combineert. Deze aanpak is gebaseerd op de dubbele coderingstheorie van Allan Paivio. Met deze aanpak wordt gebruik gemaakt op de visuele én auditieve opslagruimte in ons werkgeheugen. Beelden aanreiken bij gesproken teksten zijn effectief in vergelijking met beelden bij geschreven teksten. Met name bij jonge leerlingen is deze aanpak doeltreffend.
         
Kortom:
  1. Neem de tijd bij de presentatie van woord en beeld en deel deze op in kleine deeltjes.
  2. Bied beeld en tekst tegelijkertijd aan.
  3. Voorkom overbelasting van het werkgeheugen en bied een geschreven tekst niet tegelijkertijd gesproken aan.
  4. Gebruik in je woorden en beelden alleen nuttige informatie.
De ‘leerverdubbelaar’ is handig bij de uitbreiding van de woordenschat en vooral nuttig bij het langdurig onthouden van de woorden.

Wil je nog meer interessante informatie te weten komen die relevant is voor jou als ib’er? Ga dan naar onze pagina.

Meer nieuws

    • Arjan van Tol nieuwe manager pabo

      Het college van bestuur van Driestar educatief heeft op 21 november Arjan van Tol benoemd als manager in het hogeschoolmanagementteam, met als portefeuille de pabo.

    • Kaartspel Reflectleren helpt je de juiste reflectievragen te stellen

      Reflectie in dialoog stimuleert professionals meer in hun ontwikkeling dan individuele reflectie. Jezelf en anderen de goede vragen stellen is lastig. Reflectleren helpt je hierbij! 

    • Schrijf je eigen boek

      Je eigen boek schrijven: een fantastische leesbevorderingsactiviteit voor alle kinderen, maar zeker ook geschikt voor de hoogbegaafde leerlingen in je groep!

    • Binnenkort beschikbaar: leerlijn voor anderstaligen

      Steeds meer scholen krijgen te maken met nieuwkomers- en asielzoekerskinderen binnen de school. Deze leerlingen zijn anderstalig, waardoor de Nederlandse taal op de tweede plek komt. Hierdoor hebben veel leerlingen te maken met een taalachterstand.  Binnenkort is een leerlijn in ParnasSys beschikbaar speciaal voor anderstaligen.

    • Leerlijn hoogbegaafdheid een succes op Christiaan Huygens afdeling

      De leerlijn Kader voor ontwikkeling, met doelen voor hoogbegaafde leerlingen, wordt enthousiast ontvangen door scholen. Deze leerlijn is beschikbaar binnen de module leerlijnen in ParnasSys. Ook de Christiaan Huygens afdeling in Dronten en Zeewolde is erg tevreden: “De leerlijn sluit naadloos aan bij onze doelgroep en ons onderwijs”.