Boekrecensie - The mathematics of faith 3 december 2019

Is er een relatie tussen wiskunde en het christelijk geloof? Deze vraag is niet alleen levend binnen christelijke scholen en opleidingen. Er zijn de afgelopen jaren verschillende boeken verschenen die het terrein verkennen. Het boek The mathematics of faith doet dat ook en wel met een heel eigen invalshoek.

The mathematics of faith

Tuhumwire, R. (2016). The mathematics of faith. Kampala (Uganda): Ministry Resourcing International.

Richard Tuhumwire studeerde Commerce & Accounting in Kampala en Leadership Studies in Californië. Hij is predikant in Uganda, geeft lezingen en richt zich als drijvende kracht van Ministry Resourcing International op het opbouwen van leiderschap binnen christelijke gemeenschappen. In zijn boek ontvouwt hij hoe de wiskunde hem concepten levert die iets zeggen over de Bijbel en over God. Aan het begin van ieder hoofdstuk (er zijn er 12) geeft hij enkele formules (‘equations’) en die associeert hij met Bijbelse gegevens, dogma’s, verhalen en dergelijke. Het symbool x kan overal voor staan, ∞ (een wat vervormde alfa) staat voor Gods oneindige eigenschappen en ook voor de menselijke mogelijkheden als deze verenigd zijn met Christus. Zo gebruikt hij er nog enkele. Laat ik een voorbeeld geven, enigszins herschreven om het passend te maken in gewone tekst:
(Anything [a blessing, problem]) /God = (Anything [a blessing, problem]) /∞ = 0.
Iets dat je deelt door God = iets dat je deelt door oneindig en is dus 0.
 
Na een dergelijke formule presenteert hij schriftgegevens en belicht die met behulp van de vergelijkingen. Ieder hoofdstuk sluit af met een korte conclusie. De hoofdstukken gaan over Gods wijsheid en macht, zijn onvergelijkbaarheid en grootheid, de zinloosheid van iets doen zonder Hem, over gemiddelden, de geometrie van het kruis, de schepping, waarschijnlijkheid, tijd, Gods heerlijkheid en God als Alfa en Omega. De rode draad in het boek is feitelijk dat wiskunde gebruikt wordt als metafoor voor Bijbelse zaken.

Wat hiervan te denken?

Allereerst vind ik het dapper en bewonderenswaardig dat iemand over dit moeilijke onderwerp een boek durft te schrijven en zijn gedachten wereldkundig maakt. Doorgaans past Tuhumwires verwerking van de Bijbelse gegevens ook binnen het gereformeerd belijden. De tekst is toegankelijk, een groot pluspunt, en de kleine hoeveelheid wiskundige symbolen en vergelijkingen zijn makkelijk te begrijpen en heel beknopt gehouden. Hier en daar leidde het bij mij ook tot wat verder nadenken over wat de Bijbel nu precies bedoelt.

Toch heb ik ook forse vragen die neerkomen op het punt of dit nu de wijze is waarop we de relatie tussen wiskunde en geloof, Bijbel en dergelijke moeten zien. Ergens komt het gebruik van wiskunde als metafoor bij Bijbelse waarheden gekunsteld over. Betekent dit namelijk dat wiskunde alleen maar relevant is voor en vanuit het christelijk geloof zover er een betekenis aan te geven is die een relatie heeft met Bijbelteksten? Blijft dan niet veel wiskunde buiten beeld? Doen we zo wel recht aan het gehele vakgebied als zodanig, als deel van de geschapen werkelijkheid en Gods openbaring in de natuur (in de lijn met Romeinen 1 en de Nederlandse Geloofsbelijdenis artikel 2). Zit de relatie tussen hoe een christen met de werkelijkheid als werkelijkheid Gods omgaat en deze ervaart niet op een ander, fundamenteler level?

Kortom, met alle waardering voor de poging denk ik dat het antwoord op de vraag uit zin 1 in een andere richting gezocht moet worden. Met de onderwijsbril op lijkt het mij dan wel aanbevelenswaardig dat niet alleen in heel abstracte en hogere-ordetermen daarover iets gezegd wordt. Juist ook voor leerlingen in de onderbouw van scholen voor voortgezet onderwijs, en wellicht basisscholen, is de relatie tussen het vak wiskunde en het christen-zijn iets dat op hun niveau aan de orde moet kunnen komen. Ook als dat antwoord breder is dan de vakinhoud sec.

Deze boekrecensie is geschreven door Dr. ir. Piet Murre

Meer nieuws

    • Relevante thema’s voor buitenlandse studenten

      Hoe stel je vanuit de eigen missie relevante pedagogische thema’s voor buitenlandse studenten aan de orde? En welke moeten dat zijn? Hoe slaag je er in dat het kennis wordt ‘by heart’ die zij straks effectief toepassen in hun onderwijspraktijk in een cultureel afwijkende context? Dat zijn, in het kort, de vragen waarmee het onderzoekcentrum in 2016 gestart is met als opdracht -maar ook met de ambitie – om in de loop van 2020 een Engelstalige Pedagogische Canon te presenteren.

    • Volg gratis ‘leerlijn’ in de nieuwe PETE app

      Wil jij in zes weken weer up-to-date zijn en geïnspireerd worden op een thema als Ouderbetrokkenheid of ADHD in de klas? Je kunt je aanmelden voor een traject in de app PETE van Driestar onderwijsadvies. Er is nu een beperkt aantal gratis accounts beschikbaar.

    • Cantatedienst 'Christ lag in Todesbanden': Cantate 4 van Bach op 1 februari

      Op zaterdag 1 februari 2020 zal er om 16.00 uur in de Sint-Janskerk te Gouda de jaarlijkse cantatedienst worden gehouden. Cantate ‘Christ lag in Todesbanden’ BWV 4 staat centraal, gezongen door het projectkoor van Driestar hogeschool onder leiding van Mariëlle Heidekamp.

    • Zien! Experttrajecten voorjaar 2020

      Ook dit voorjaar zijn er weer meerdere experttrajecten, waarin we met ib’ers en gedragsspecialisten aan de slag gaan meer te leren over Zien! en hoe je je team kunt begeleiden bij de implementatie van Zien!.

    • De eerste leerling van Piet Kuyt

      In dit jubileumjaar delen we graag mooie verhalen. Neem nu onderstaand verhaal van dhr. Ruissen, één van de eerste leerlingen van Piet Kuyt. Lees zijn verhaal en ontdek hoe het de eerste jaren op de Driestar (en in oorlogstijd) er aan toe ging.