Remediëren van studie-uitstelgedrag

Contact
L.B. (Lennart) Visser

Studieleider master Leren en innoveren

Telefoon:
0182-760582 0182-760582
LinkedIn:
Twitter:

Voor veel docenten en ouders is het herkenbaar: studenten en leerlingen hebben vaak de neiging om activiteiten voor school uit te stellen. We noemen dit studie-uitstelgedrag.  Deze studenten/ leerlingen stellen activiteiten veelvuldig uit, waardoor het hen niet lukt om de activiteit goed en/ of op tijd af te ronden. Dit kan leiden tot negatieve emoties, lage cijfers bij tentamens en eindexamens  en een verhoogd risico op uitval.

Korte termijn behoeften 

Door veel scholen wordt gedacht dat dit studie-uitstelgedrag te maken heeft met het feit dat leerlingen niet kunnen plannen. In veel gevallen is dit echter niet zo. Leerlingen kunnen best plannen, het probleem is echter om zich aan de planning te houden en taakgericht bezig te zijn op het moment dat ze achter hun bureau zitten en met hun studie bezig zouden moeten zijn. Hun aandacht en gedachten gaan dan vaak uit naar andere zaken die op korte termijn meer vervulling van hun behoeften geven. Bekende voorbeelden hierbij zijn: op Facebook gaan (behoefte aan contact), kamer gaan opruimen (behoefte aan praktisch/zichtbaar bezig zijn), muziek luisteren (behoefte aan ontspanning) en zo zijn er nog veel voorbeelden te geven.

Promotieonderzoek

In 2013 is Lennart Visser met prof. dr. Fred Korthagen, emeritus-hoogleraar Universiteit Utrecht, als promotor gestart met een promotieonderzoek naar studie-uitstelgedrag onder studenten op de Pabo en leerlingen in het Voorgezet onderwijs. Vanaf 2013 is dr. Judith Schoonenboom zijn copromotor. Voor dit onderzoek heeft hij in januari 2013 van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek de promotiebeurs voor leraren toegekend gekregen. De titel van het onderzoek luidt: "Toepassing van de positieve psychologie bij het remediëren van studie-uitstelgedrag".

Studenten/ leerlingen met studie-uitstelgedrag hebben de neiging om voorgenomen activiteiten veelvuldig uit te stellen waardoor het hen niet lukt om de activiteit tijdig af te ronden. Studietaken worden uitgesteld en dat leidt tot negatieve emoties, lagere cijfers bij tentamens en eindexamens en een verhoogd risico op uitval. In drie deelstudies wordt onderzoek gedaan naar studie-uitstelgedrag bij studenten en leerlingen.

Deelstudie 1: Relatie tussen intrapersoonlijke factoren en studie-uitstelgedrag

In deze studie staat de vraag centraal: Wat is de relatie tussen intrapersoonlijke factoren van pabo 1-studenten en hun studie-uitstelgedrag?

Intrapersoonlijke factoren en studie-uitstelgedrag
Studie-uitstelgedrag kan diverse intrapersoonlijke oorzaken hebben. In dit onderzoek wordt gekeken naar de volgende intrapersoonlijke factoren die een belangrijke invloed hebben op het welbevinden van studenten en leerlingen.

Attributiestijlen
Onder attributie verstaan we: ‘de door de persoon waargenomen oorzaak van uitkomsten’. Wanneer bijvoorbeeld een leerling een tentamen niet haalt zal de ene leerling zeggen dat komt omdat het tentamen onduidelijk was, terwijl een ander zal zeggen: dat komt om ik niet genoeg geleerd heb. Wanneer het tentamen wel is behaald zal de ene leerling zeggen: dat komt omdat het een makkelijk tentamen was. Een andere leerling zal zeggen: Ik heb het gehaald omdat ik het goed heb geleerd. Studenten met eenoptimistische attributiestijl zijn succesvoller zijn in hun studie.

Eigenwaarde
Eigenwaarde verwijst naar hoe waardevol iemand zichzelf als persoon over het algemeen ervaart. Studenten met een lage eigenwaarde doen minder moeite en geven sneller op. Een lage eigenwaarde is waarschijnlijk een voorspeller van studie-uitstelgedrag    

Toekomstverwachting
Personen die optimistisch zijn kunnen, doordat zij gebeurtenissen positiever zien, beter omgaan met stressvolle omstandigheden. Optimisten hebben  effectieve manieren om met tegenslag om te gaan. Pessimisten zijn twijfelachtig over de toekomst en vertrouwen op strategieën die gebaseerd zijn op vermijden en vluchten. Internationaal onderzoek laat zien dat interventies gericht op het leren omgaan met pessimistische verwachtingen, waardevol is voor studenten met studie-uitstelgedrag.

Self-efficacy
Self-efficacy is het geloof in je eigen mogelijkheden om activiteiten uit te voeren die nodig zijn om een taak succesvol uit te voeren. Studenten met een hoge mate van self-efficacy hebben waarschijnlijk meer studiesucces.

Deelstudies 2 en 3: Toepassing van de kernreflectiemethodiek

In deelstudie 2 wordt gekeken wat het effect is van het toepassen van de kernreflectiemethodiek bij het remediëren van studie-uitstelgedrag bij eerstejaars Pabo-studenten. In deelstudie 3 staat dezelfde vraag centraal, het onderzoek wordt dan uitgevoerd onder leerlingen uit de voorexamenklassen en examenklassen van het VMBO, HAVO en VWO.

Kernreflectiemethodiek
De kernreflectiemethodiek (Korthagen & Vasalos, 2005) is een cursusmethodiek die gebaseerd is op de positieve psychologie. Kenmerkend is dat deelnemers bewust gemaakt worden van positieve ervaringen en kernkwaliteiten, en leren daarop voort te bouwen. Ook leren zij intrapersoonlijke belemmeringen te herkennen en ermee om te gaan. Daardoor beïnvloedt de kernreflectiemethodiek de attributiestijl, eigenwaarde en self-efficacy van deelnemers, zoals aangetoond in onderzoeken bij verschillende doelgroepen (Attema-Noorderwier e.a, 2011; Hoekstra & Korthagen, 2011; Meijer e.a., 2009).

Lees meer over de publicaties en workshops van Lennart Visser.

Driestar educatief en Kempel onderzoekscentrum hebben een Zelfevaluatiekader (ZEK) ontwikkeld dat scholen kunnen gebruiken als een spiegel om te kijken waar ze staan in hun ontwikkeling naar een academische opleidingsschool. Dit Zelfevaluatiekader is hier te downloaden. 

Publicaties

Publicaties

  • Visser, L.B., Vreeswijk-Van Veldhuizen, A., Muynck, A de., (in druk).(Levensbeschouwelijke) Reflectie in de begeleiding van aanstaande leraren: Een onderzoek naar (levensbeschouwelijke) reflectie in het begeleidingsproces tussen studieloopbaanbegeleiders en aanstaande leraren van Driestar Hogeschool te Gouda.Gouda: Driestar Educatief.
  • Geldens, J., Popeijus, H., Ruit, P., & Visser, L. (2012). Samen verantwoordelijk voor 'Samen opleiden'? Tijdschrift voor lerarenopleiders, 33(2), 18-24.
  • Geldens, J., Ruit, P., Visser, L. & Popeijus, H. L. (2011). Zelfevaluatiekader voor samen opleiden. Volledige en quick scan versie. Helmond/ Gouda: Kempelonderzoekscentrum / Driestar educatief.
  • Ruit, P., & Visser, L.B. (2013, september) De betekenis van de positieve psychologie voor het onderijsCascade.
  • Ruit, P., Visser, L. B. & Korthagen, F. A. J. (2014). Oog hebben voor elkaar en elkaar waarderen. Mensenkinderen, 29(141), p. 31-33

Publicaties populaire media

Daarnaast schreef Lennart Visser verschillende artikelen als redacteur voor het onderwijsblad DRS-magazine.

Workshops & conferenties

  • VELON congres 11 maart 2013, Groningen. Workshop (i.s.m. Peter Ruit): Leren van de toekomst: Van klacht naar kracht!
  • Jaarcongres HBO-raad 16 april 2012, Bussum. Presentatie (i.s.m. Peter Ruit): De (belang)rijkste leeromgeving ben je zelf!
  • VELON congres 6,7 februari 2012, Antwerpen. Presentatie: Waar gaat het eigenlijk over? Onderzoek naar (levensbeschouwelijke) reflectie in de begeleiding van aanstaande leraren.
  • VELON congres 6,7 februari 2012, Antwerpen. Interactieve sessie (i.s.m. Peter Ruit): Betekenis van de positieve psychologie in het opleiden van leraren.
  • Vlaams Verbond van het Katholiek Hoger Onderwijs (VVKHO), 23 augustus 2011, Brussel. Presentatie: Levensbeschouwelijke reflectie in studieloopbaanbegeleiding.
  • SLB congres, 21 juni 2011, Arnhem. Workshop (i.s.m. Peter Ruit): Werken vanuit principes van kernreflectie. 
  • International seminar ‘Inspiration, religion and teacher training’, 11 mei 2011, Gouda. Presentation: Life view reflection in student supervising.
  • VELON congres 15 maart 2011, Noordwijkerhout. Presentatie (i.s.m. Peter Ruit, Herman Popeijus en Jeannette Geldens):Evidenties voor de kwaliteit van samen opleiden met behulp van een zelfevaluatiekader. 
  • VELON congres 3 maart 2010, Noordwijkerhout. Presentatie: Levensbeschouwelijke reflectie in studieloopbaanbegeleiding.

  • OGO Conferentie, 4 maart 2009, Ede. Workshop (i.s.m. Willem Brobbel). OGO brengt leerlingen in beweging.

Vanuit de promotieonderzoeken 'Remediëren van studie-uitstelgedrag' en 'Leren met kernkwaliteiten' is trainingsaanbod ontwikkeld. De aanpak bij de verschillende trainingen is evidence based. Het aanbod is in twee clusters verdeeld.

1. Groepstraining

2. Individuele coaching en begeleiding