Promotieonderzoek: Werken met kernkwaliteiten in het onderwijs verhoogt welbevinden en zelfbeeld 1 november 2021

Het werken met kernkwaliteiten verhoogt het welbevinden en zelfbeeld van leerlingen in het basisonderwijs. Dit blijkt uit promotieonderzoek van Peter Ruit, opleidingsdocent aan Driestar hogeschool, die donderdag promoveerde aan Rijksuniversiteit Groningen. Het welbevinden en zelfbeeld van basisschoolleerlingen staat onder druk als gevolg van de eenzijdige nadruk op cognitieve prestaties.

Eenzijdig

Het onderzoek werd gedaan onder meer dan 1000 leerlingen van verschillende scholen. De aanleiding voor onderzoeker Ruit is de eenzijdige nadruk in het onderwijs op cognitieve prestaties en het behalen van successen. Citoscores zijn dan bepalend voor het beeld dat we van de leerlingen hebben. Vervolgens zijn deficiënties van leerlingen en de behandeling daarvan bepalend voor de inrichting van het onderwijs. Deze eenzijdigheden kunnen ongewenst zijn voor de ontwikkeling van leerlingen vanwege de mindere aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Vriendelijkheid en dapperheid

Kernkwaliteiten zijn persoonlijkheidskenmerken, zoals nieuwsgierigheid, optimisme of sociale intelligentie, die waardering opleveren. Ze bestaan per individu in verschillende mate, wat individuen van elkaar onderscheidt. Het blijkt mogelijk om leerlingen in de leeftijd van 7 tot 12 jaar bewust te maken van hun meest gebruikte kernkwaliteit. Vriendelijkheid en dapperheid komen het meest naar voren bij leerlingen als kernkwaliteit. Ze ontwikkelen trots en enthousiasme om hun kernkwaliteit te gebruiken.

Welbevinden

Ook blijkt uit het onderzoek dat het gebruiken van kernkwaliteiten een positief effect heeft op het welbevinden van de leerlingen. Dit komt omdat het werken met kernkwaliteiten positieve of aangename emoties genereert.

Een beter sociaal klimaat

Ook voor het zelfbeeld is het gebruik van kernkwaliteiten positief, met name voor de relatie van leerlingen met hun leeftijdgenoten, voor de algemene schoolprestaties, en op het terrein van rekenen en wiskunde. Daarbij speelt ook leeftijd een rol.
Het werken met kernkwaliteiten draagt dus bij aan het sociaal klimaat in een klas.
 
Het onderzoek levert een bijdrage aan hoe persoonsvorming praktisch betekenis kan krijgen in het onderwijs. Met de toegepaste interventie krijgen leraren handvatten om een belangrijke rol te spelen in het helpen van jongeren om niet alleen cognitieve, maar ook sociale en emotionele vaardigheden bij te brengen om daarmee het welbevinden te vergroten.

Pedagogische idealen

Leraren en leerlingen geven als verklaring voor deze positieve ervaringen dat het werken met kernkwaliteiten als boeiend, relevant en zinvol wordt ervaren. Ook roept het positieve emoties op, en stelt het leraren in staat hun pedagogische idealen te realiseren.

> Lees het hele promotieonderzoek

Meer nieuws

    • Als stuurman ben je onderdeel van de bemanning

      “In een adbij is de abt degene aan wie meer is toevertrouwd en aan wie meer mag worden opgevorderd,” vertelde Wil Derkse tijdens de masterclass Lessen uit de Benedictijnse stuurmanskunst. “Maar hij hoeft het niet alleen te doen. Als stuurman ben je onderdeel van de bemanning en hoef je niet alles te kunnen.”

    • Zonder gids geen doel – save the date

      Binnenkort verschijnt Gidsen, een christelijke schoolpedagogiek. Op het jaarlijkse symposium Christelijk leraarschap van Driestar educatief besteden we aandacht aan het gedachtegoed van Gidsen, omdat we denken dat het verschijnen van Gidsen een belangrijk moment voor het onderwijs is. Save the date dus: woensdagmiddag 26 januari 2022 in de St. Janskerk te Gouda.

    • Nieuw dyslexieprotocol – de belangrijkste veranderingen op een rij

      Je hebt het vast al wel gehoord: per 1 januari 2022 gaat het nieuwe protocol 3.0 van het NKD (Nederlands Kwaliteitsinstituut Dyslexie) in!

    • Nieuwe uitgave Leeslamp-serie

      ‘Gevaar in de bergen’, geschreven door Bert Wiersema is het nieuwe deeltje in de serie ‘de Leeslamp’. Het betreft hier een leesboek, dat spannend is, maar met een laag AVI-niveau, speciaal geschreven voor de moeilijk lezende of dyslectische leerling.

    • Gezocht: onderwijsinnovators met liefde voor taal

      Denk jij wel eens aan het verbeteren van het taalonderwijs op je school maar weet je niet goed hoe? En zoek je naar manieren om je collega’s ook enthousiast te maken voor taalbeleid? Dan past de post-hbo-opleiding Taalcoördinator bij jou. We starten in januari 2022 met een nieuwe groep.