‘Meer aandacht voor diversiteit in het orthodox-christelijk onderwijs is wenselijk' 22 juni 2022

Hanna de Jong-Markus, onderzoeker bij Driestar educatief, promoveert op maandag 27 juni op haar onderzoek naar hoe leraren in orthodox-christelijke basisscholen omgaan met religieuze diversiteit. Haar proefschrift heeft de titel ‘Reconciling Religious Diversity and Mono-Religiosity: The Case of Teachers at Orthodox Protestant Primary Schools in the Netherlands’. De promotie vindt plaats aan de PThU te Amsterdam.

Burgerschapsonderwijs en orthodox-christelijke scholen

De aandacht voor burgerschapsonderwijs is in de afgelopen jaren toegenomen, onder andere doordat men zich zorgen maakt over de sociale cohesie in de samenleving. Hanna de Jong-Markus:  ‘Een belangrijke vraag daarbij is hoe kinderen leren omgaan met mensen die anders zijn. Voor orthodox-christelijke scholen kan dat specifieke vragen oproepen omdat juist de eigen religieuze overtuiging en de eigen gemeenschap belangrijk zijn in de school.’ De Jong-Markus heeft daarom in haar onderzoek verkend hoe leraren zich als professional verhouden tot enerzijds de levensbeschouwelijke diversiteit in de samenleving en anderzijds de monoreligieuze kenmerken van de school, en wat dat kan betekenen voor de lerarenopleiding. 

Versterken lerarenopleiding 

De Jong-Markus wijst in haar onderzoek op drie verschillende perspectieven die van belang blijken te zijn, namelijk de eigen rol die leraren voor zichzelf zien in de geloofsopvoeding van kinderen, hun perceptie van niet- of andersgelovigen, en spanningen of tegenstrijdigheden in hun opvattingen over monoreligiositeit en religieuze diversiteit. ‘Daarnaast heb ik gekeken wat de mogelijke implicaties daarvan kunnen zijn voor de lerarenopleiding’, aldus De Jong-Markus.

‘Daaruit blijkt dat ontmoetingen met niet-/andersgelovigen meer gestimuleerd kunnen worden, maar dat ook meer aandacht voor het omgaan met de interne religieuze diversiteit in het orthodox-christelijke onderwijs waardevol is. De uitkomsten van mijn onderzoek zijn te gebruiken voor het versterken van de lerarenopleiding, maar ze zijn ook behulpzaam voor scholen of leraren zelf.’  

Weinig onderzoek 

‘Ik vind het boeiend dat de leraren uit deze scholen met mijn onderzoek een stem krijgen in het academische debat’, zegt De Jong-Markus. ‘Er is namelijk nog maar weinig onderzoek gedaan naar leraren in orthodox-religieuze scholen, want er is meer aandacht voor interreligieus of openbaar onderwijs. Maar ik hoop dat de verhalen van de leraren ook doorklinken in het publieke debat. Diversiteit speelt namelijk een grotere rol op orthodox-christelijke scholen dan vaak wordt gedacht. Het zou goed zijn als daar ook meer oog voor is.’ 
Het onderzoek van Hanna de Jong-Markus betreft een samenwerkingsproject van Driestar educatief en de PThU. In het eerste deel van het onderzoek zijn zestien leraren van vijftien reformatorische, gereformeerde en protestants-christelijke basisscholen uitgebreid geïnterviewd. In het tweede deel van het onderzoek zijn er focusgroepen geweest met alumni en lerarenopleiders van Driestar hogeschool. 

Over Hanna de Jong-Markus 

Hanna de Jong-Markus (1987) is verbonden aan Driestar hogeschool als docent in de educatieve masteropleidingen en als senior onderzoeker binnen het lectoraat Protestants godsdienstig vormingsonderwijs. De kernthema’s in haar werk zijn christelijk onderwijs, burgerschap en (levensbeschouwelijke) diversiteit. Hanna heeft een bachelor Onderwijskunde (Universiteit Utrecht, 2009), een tweedegraads lesbevoegdheid Nederlands (Driestar hogeschool, 2009) en een master Levensbeschouwelijke vorming (Vrije Universiteit, 2011). Van 2013-2021 had ze vanuit Driestar educatief een aanstelling als promovenda aan de PThU (Praktische theologie) en was haar onderzoek verbonden aan het Onderzoekscentrum voor Jeugd, Kerk en Cultuur (OJKC). Hanna is getrouwd met Matthijs de Jong en is moeder van een zoon. 

Overige informatie  

Datum: maandag 27 juni 2022 
Tijd: 15.45 uur  
Locatie: Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105, Amsterdam  
Promotor: prof. dr. M. Barnard (PThU) 
Copromotors: prof. dr. A. de Kock (ETF, Leuven), prof. dr. G.D. Bertram-Troost (VU) en prof. dr. A. de Muynck (TUA)

Klik hier voor een samenvatting van het onderzoek.

Meer nieuws