‘Luiken open’: jij gaat nooit naar de kerk 23 april 2020

De religieuze identiteit van reformatorische scholen bruist. Het is relevanter dan ooit en raakt aan de individuele emoties van het lesgevend personeel. Tegelijk staan de ‘luiken open’. Dat toont een klein exploratief onderzoek vanuit het onderzoekscentrum van Driestar educatief aan.

Literatuur speelt een belangrijke rol in de praktijk van burgerschapsonderwijs. Driestar educatief voerde in samenwerking met de Katholieke Pabo Zwolle en de VIAA te Zwolle1 een exploratief onderzoek uit naar de rol van jeugdliteratuur in het burgerschapsonderwijs (zie hier het onderzoeksverslag). Het onderzoekscentrum van Driestar educatief zoomde in op een reformatorische basisschool. Graag delen we met u drie opvallende bevindingen.

1. Nut van de leeservaren juf

Leerkrachten die als kind veel boeken lazen, hebben nu veel inzicht in thematisch inzetbare jeugdliteratuur. Dit thematisch inzetten van jeugdliteratuur levert praktische handvatten voor burgerschapsonderwijs. Dus: staat u aan de start van een selectieprocedure voor een nieuwe leerkracht? De leeservaringen van deze leerkracht zullen een voorspeller zijn van de literaire ontwikkeling op jullie school.

2. Leerkracht neemt regie op emotie

BBC Future kopte in juni 2019: Does reading fiction make us better people?'. Het lijkt erop van wel, afhankelijk van de definitie van ‘betere mensen’. In veel onderzoeken is aangetoond dat het lezen van fictie, en met name literaire fictie, het vermogen om zich in een ander te verplaatsen vergroot. Dit exploratieve onderzoek toont aan dat de reformatorische leerkracht de regie neemt op de emoties van de leerling in de confrontatie met jeugdliteratuur. De leerkrachten sturen op de mate van emotionele betrokkenheid van de leerling op personages in het verhaal. Kortom, opnieuw een belangrijke rol voor de leerkracht.

3. Passie de kern van de religieuze identiteit: het christelijk geloof

De rol van de identiteit komt sterk tot uiting in de keuze voor identiteitsgebonden boeken. Leerkrachten vertellen hierover met passie. Passie voor alles waarin het christelijk geloof expliciet tot uiting komt. Deze emotionele betrokkenheid op de religieuze identiteit komt tot uiting in pedagogische technieken, specifieke boekkeuzes en de emotionele verwerking van onderwijssituaties. Sterk verbonden aan de religieuze identiteit blijkt de wens van scholen voor een ‘open’ beleid. Scholen laten graag hun leerlingen in unieke onderwijssituaties de dialoog aangaan: ‘jij gaat nooit naar de kerk, ik ga wel naar de kerk.’

Conclusie

Literatuur speelt een belangrijke rol in de praktijk van burgerschapsonderwijs. De resultaten uit dit onderzoek geven zicht op de leescultuur op een reformatorische school en eveneens op het belang van de reformatorische identiteit voor deze specifieke groep scholen. Deze bevinding is van belang in het huidige debat over de houdbaarheid van identiteitsgebonden scholen. Uit dit onderzoek blijkt dat de reformatorische identiteit van de scholen relevant is: de identiteit ‘leeft’ van binnenuit. Het is een emotioneel en didactisch ondersteunde werkelijkheid in de scholen. Het bruist en is relevant voor een grote groep Nederlandse burgers. De religieuze identiteit van scholen is daarom van absolute meerwaarde voor nu en de toekomst.

Meer weten? Het onderzoeksverslag is hier te vinden.​

1: Driestar educatief voert dit onderzoek uit in Radiantverband, zichtlijn 2: de socialiserende en personaliserende functie van onderwijs. Delen van dit verslag zullen ook gebruikt worden in de verslaglegging door de drie hogescholen.

Meer nieuws

    • Lectoraatsdag - live uitzending

      Het Protestants Centrum voor Godsdienstig Vormingsonderwijs (PC GVO) begint een lectoraat in samenwerking met Driestar educatief. Op 29 september vindt de aftrap plaats. We vieren dat er een lectoraat is ingericht voor PC GVO en Dr. Jan van Doleweerd wordt geïnstalleerd als lector.

    • Zet het vast in je agenda: de Mediawijsheidschallenge 2021

      Vloggers, mediamijders, Insta-fanaten: ze zitten allemaal in je klas. En allemaal hebben ze een gezond portie mediawijsheid nodig. Want hoe voorkom je identiteitsfraude, welke informatie weet Google van jou en wat zijn cookies? Ontdek de mediawijsheid van je klas tijdens de jaarlijkse Mediawijsheidschallenge die start in de Week van de Mediawijsheid!

    • 'A sense of community' binnen het schoolteam

      Stel je binnen je team weleens de vraag: ‘Willen jullie even meekijken. Hoe kan ik het beste inspelen op de vraag van leerling Hidde?’ De sfeer binnen je team moet veilig zijn om zo’n vraag te durven stellen. Je laat er immers mee zien dat je je minder competent voelt. Veiligheid biedt ruimte om te benoemen dat je je handelingsverlegen voelt en hulp nodig hebt.

    • Boekenopdracht Boekenweek voor jongeren

      Rond de Boekenweek van jongeren (17-26 september) kan een bericht over jeugdliteratuur natuurlijk niet ontbreken. Gelukkig wordt op alle VO-scholen steeds meer gelezen. Dat dat hard nodig is, weet iedereen. Een groeiend aantal docenten maakt gebruik van de website www.boekenopdracht.nl, een initiatief van de CVHO en Driestar educatief.

    • ‘Gidsen’ daagt uit tot goed gesprek over christelijke schoolpedagogiek

      Geen onbetwistbare onderwijsdogmatiek, maar een ‘open schoolpedagogiek’ hebben dr. Bram de Muynck en dr. Bram Kunz willen schrijven. Met Gidsen hopen ze ‘heel nadrukkelijk’ een goed gesprek te beginnen over het waartoe van christelijk onderwijs anno nu. ‘Met vakgenoten vanuit eigen kring, maar ook met collega’s van buiten.’