Het Protestants Centrum voor Godsdienstig Vormingsonderwijs (PC GVO) is een lectoraat begonnen in samenwerking met Driestar educatief. Gisteren, op 29 september, vond de aftrap plaats tijdens de jaarlijkse lectoraatsdag. Een feestelijke dag waarop dr. Jan van Doleweerd is geïnstalleerd als lector.
De start van de lectoraatsdag wordt gemarkeerd met verstilling en de verbeelding van de gelijkenis waarin Jezus vertelt over hoe het Koninkrijk van God is als zuurdesem. Een klein beetje desem bij heel veel meel zorgt voor een groot brood, en de kracht van het zuurdesem is dan onomkeerbaar.
In de ochtend zijn er twee rondes workshops voor de vakleerkrachten, onder andere over Godly play, het tot leven brengen van Bijbelverhalen en kindertheologie: de verhalen spelen een cruciale rol in het vormingsonderwijs.
Voorafgaand aan de lectoraatsdag is aan vakdocenten gevraagd om waardevolle ervaringen te delen, zogeheten ‘parels van het vormingsonderwijs’. Uit deze verhalen komt naar voren hoe de vakleerkrachten met veel inzet en passie aanwezig zijn op de scholen en beschikbaar zijn voor kinderen. Het gaat over gesprekken die gevoerd worden, Bijbelverhalen die verteld en verbeeld worden en hoe de vakleerkrachten zelf geraakt en geroerd worden door de reacties van kinderen. De kenniskring zal vaker naar de ervaringen van de vakdocenten vragen, want die ervaringen en de betekenis van het vormingsonderwijs voor kinderen moet centraal staan in wat hij doet.
Zowel Rens Rottier (voorzitter CvB Driestar educatief) als Wouter Knoester (directeur PC GVO) onderstrepen dat de officiële start van het lectoraat een feestelijk moment is. Rens Rottier past Spreuken 4: 1-9 toe op de opdracht van het PC GVO, het christelijk onderwijs en het lectoraat. Hij signaleert ook dat toenemende differentiatie binnen klassen en tussen scholen een uitdaging is. De heer Knoester onderstreept dat de kern van het PC GVO al een eeuw lang is dat er een ontmoetingsplaats wordt geboden voor de levensverhalen van leerlingen, de bijbelverhalen en de verhalen uit de christelijke traditie. In al die jaren geldt steeds weer de vraag ‘Wat is daarvoor nodig?’ – en het lectoraat kan bijdragen daaraan.
Dr. Jan van Doleweerd spreekt zijn lectorale rede (Als desem in het deeg: over de articulatie van het christelijke geloof in het openbaar vormingsonderwijs) uit, waarin hij een maatschappelijk, een pedagogisch en een ideëel motief aanwijst om het christelijk geloof te delen in een samenleving waarin het geloof in God slechts een optie is, en waarin allerlei tegenwerkende sentimenten zijn. Vervolgens laat hij zien hoe een herkenbare identiteit, aandacht voor ervaring en beleving, en de persoon van de leerkracht, het onderwijs maken tot een krachtig instrument van vorming. Articulatie, ervaring en authenticiteit spelen daarbij volgens hem een belangrijke rol, zoals dat ook naar voren komt als het gaat om de hermeneutische ruimte van leerlingen.
Dr. Martien Brinkman zorgt voor een illustratie bij de rede van Jan van Doleweerd, vooral bij het thema ‘authenticiteit’. Geloofsverhalen doen er volgens hem toe: niet om gelovige mensen op de troon te zetten, maar om te laten zien hoe concreet de weg is die God met mensen gaat. Brinkman vertelt over twee spirituele biografieën, die van Ida Gerhardt en van zijn eigen vader, Willem Brinkman. Beide levensverhalen laten existentiële levensveranderingen zien: hoe woede en wrok overwonnen worden door een heilzaam op hen inwerkende kracht van elders. Het zijn in feite bekeringsverhalen, en hoewel dat soort verhalen ook op verzet stuit, zijn ze essentieel voor de geloofsoverdracht.
Jan van Doleweerd is deze dag geïnstalleerd als associate lector PC GVO aan Driestar hogeschool. Hij gaat aan de slag samen met zijn kenniskringleden, Lara Schout, Irma Visser en Hanna de Jong-Markus.
De lectoraatsdag en de beide redes zijn hier terug te kijken.
