Lectoraatsdag - Protestants godsdienstig vormingsonderwijs

Van29 september 10:30
tot29 september 17:00
Locatie:Gouda

Het Protestants Centrum voor Godsdienstig Vormingsonderwijs (PC GVO) begint een lectoraat in samenwerking met Driestar educatief. Op 29 september vindt de aftrap plaats. We vieren dat er een lectoraat is ingericht voor PC GVO en Dr. Jan van Doleweerd wordt geïnstalleerd als lector.

Bij PC GVO is in samenhang met Driestar educatief een lectoraat ingericht over protestants vormingsonderwijs op de openbare basisschool. Dit lectoraat zal onderzoek doen naar het onderwijs dat vakleerkrachten PC GVO geven, om kennis en verhalen op te halen, zicht te krijgen op wat protestants vormingsonderwijs doet en betekent, benodigde vaardigheden onder de loep neemt, stimuleert en bevordert.

>> klik hier voor een visueel overzicht van het lectoraatsplan.

Inhoud

Het ochtenddeel van de lectoraatsdag is een keuzeprogramma, gekoppeld aan de belangrijkste thema’s van het lectoraat: De Bijbel en Bijbelverhalen, visie op godsdienstige vorming en vormingsgerichte werkvormen. Je kunt kiezen uit twee workshops. Iedere workshop duurt veertig minuten en wordt gegeven door een ervaringsdeskundige. In onderstaand uitklapmenu vind je de beschrijvingen van de workshops. 

Tijdens het middagdeel zal de nieuw te installeren (associate) lector PCGVO dr. Jan van Doleweerd zijn lectorale rede uitspreken: Als desem in het deeg; over de articulatie van het christelijke geloof in het openbaar vormingsonderwijs. Daarna is er een tweede rede van Prof. Dr. M.E. Brinkman getiteld: Verhalen die vormen en verbinden: over de (maatschappelijke) betekenis van de spirituele biografie van christenen.

Kortom een dag om verhalen te beluisteren, gedachten verder op gang te brengen en te inspireren en elkaar te ontmoeten rondom godsdienstig vormingsonderwijs.

Locatie

Momenteel is nog niet bekend welke coronamaatregelen er in september gelden. Begin september zal een definitieve keuze worden gemaakt welke workshops fysiek, hybride en/of online worden gegeven en hoeveel mensen er 's middags aanwezig mogen zijn. Indien het mogelijk is fysiek bij elkaar te komen zal het morgengedeelte op een locatie elders in Gouda zijn. Het middaggedeelte is in het gebouw van Driestar educatief.

Aanmelden 

We nodigen iedereen die intresse heeft in godsdienstig vormingsonderwijs uit om deze lectoraatsdag gratis bij te wonen. Je kunt je aanmelden voor de hele dag of alleen het ochtend- of middagprogramma bijwonen. Geef je keuze aan op het aanmeldformulier onderaan deze pagina.

Meer informatie

Heb je vragen over deze lectoraatsdag? Stel ze aan Linda Wolswinkel

  • 10.30 - 10.45 uur: Inloop ochtendprogramma
  • 10.45 - 11.00 uur: opening ochtendprogramma
  • 11.00 - 11.45 uur: Workshopronde 1

    Workshop 1 - Verhalen vertellen: Hart en ziel van GVO

    Workshopleider: Dr. Erik Renkema (Verus)

    Levensbeschouwelijke tradities staan bol van de verhalen. Over goed (samen)leven, dood en afscheid, God. Maar wat moet je ermee op school, bij GVO? Waarom zou je ze aan kinderen vertellen? Hoe wel, maar zeker ook: hoe niet? In deze workshop maak je kennis met verschillende vormen van verhalen die er zijn: naast de (kinder)bijbel kun je bv. ook denken aan spiegelverhalen, poëzie, muziek, beeldende kunst. Vooral oefenen we in een belangrijk doel van verhalen in het levensbeschouwelijk onderwijs: de ontwikkeling van een persoonlijke visie op leven en geloven. We gaan in deze workshop de spannende vragen over verschillende doelen van het vertellen niet uit de weg, en we gaan met elkaar in gesprek over onze eigen praktijk.

    Dr. Erik Renkema is adviseur identiteit bij Verus:  koepelorganisatie voor katholiek en christelijk onderwijs. Heel graag trekt hij op met scholen waar uitdagende vragen over identiteit, levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapseducatie worden gesteld. Hij brengt daarin zijn deskundigheid als voormalig leerkracht en HBO-docent/-onderzoeker in. Met name stimuleert hij onderwijs dat de levensvragen en -antwoorden van leerlingen centraal stelt en dat de kracht van mooie verhalen omarmt. Zie ook www.erikrenkema.nl en www.verus.nl/users/erik-renkema.

    Workshop 2 - Bijbelverhalen tot leven brengen

    Workshopleider: Dr. Jan van Doleweerd (Driestar hogeschool)

    De lectio divina is een oude methode van mediterend bijbellezen. Je leest teksten om eruit te leven en je erdoor te laten verrijken. Kun je deze methode gebruiken in je godsdienstig vormingsonderwijs? In de workshop praktiseren we een vereenvoudigde vorm van lectio divina waarbij je tekent wat je raakt. We gaan met elkaar in gesprek over de toepassing ervan in het onderwijs.

    Dr. Jan van Doleweerd is Docent Godsdienst aan Driestar hogeschool en associate lector Protestants Godsdienstig Vormingsonderwijs. Hij is met Dr. Bram Kunz auteur van ‘Stapstenen, Godsdienstige vorming in het Basisonderwijs’ (2021). Hij is jarenlang werkzaam op het snijvlak van wereldkerk en godsdienstonderwijs.

    Workshop 3 - Verhalen die echt gebeuren

    Workshopleider: Drs. Henriëtte Hoogenkamp (Marnix Academie)

    In deze workshop gaat Henriëtte met deelnemers in gesprek over een bijbelverhaal. Is er een brug tussen dat verhaal toen en daar en de wereld van het kind vandaag? De vraag staat centraal: hoe kunnen leerlingen dit verhaal ervaren als betekenisvol en inspirerend? Moeten wij veel van het Bijbelverhaal weten of is er ook een andere weg? Via een creatieve werkvorm en met aandacht voor filosoferende vragen gaan we op zoek

    Drs. Henriëtte Hoogenkamp maakte in 2008 de overstap naar de afdeling nascholing en opleiding van de Marnix Academie in Utrecht na haar werk als predikant in de Protestantse Kerk Nederland en als leerkracht basisonderwijs. Als onderwijsadviseur begeleidt zij scholen bij de vormgeving van de levensbeschouwelijke identiteit. Daarnaast is zij als supervisor en beeldcoach betrokken bij de begeleiding van zij-instromers en schoolleiders. Zij is verbonden aan het lectoraat Waardegericht Leiderschap van Penta Nova en schrijft voor Kind op Maandag. Inspirerend levensbeschouwelijk onderwijs voor alle leerlingen: dat is waar zij zich graag voor inzet!

    Workshop 4 - Kindertheologie proeven

    Workshopleider: Drs. Maartien Hutter (Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap)

    In deze workshop gaan we aan de slag met een bijbelverhaal op een manier die past bij kindertheologie.
    We proeven eraan door zelf als 'theologen' het gesprek onderzoekend met elkaar aan te gaan. Zo kun je zelf het werken vanuit kindertheologie ervaren en wat de voorwaarden ervoor zijn. We denken erover na met elkaar en ontdekken wat theologiseren met kinderen voor jou en in jouw lessen kan betekenen. 

    Drs. Maartien Hutter is specialist Kind & Bijbel bij het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG). Zij is theoloog en pedagoog en werkt bij het NBG met plezier aan de ontwikkeling van producten en uitgaven rond de Bijbel voor kinderen en hun opvoeders. Samen met Henk Kuindersma schreef zij het boek ‘Nooit meer een kleurplaat’ over kindertheologie.

    Workshop 5 - Kindertheologisch rijke leeromgevingen ontwerpen door elementariseren

    Workshopleider: Liesbeth Winters-Jonas (kinderpastor, eindredacteur IKOS-onderwijs)
    In de kindertheologische aanpak van godsdienstig vormingsonderwijs is het ontwerpen en uitvoeren van rijke beleef-, ontdek- en  leeromgevingen het kernthema. Leraren en kinderen zijn hierin samen actief en creatief.  
    Bij het ontwerpen van deze omgevingen wordt een model gebruikt dat zich richt op het meest wezenlijke of het meest elementaire; Model Elementariseren genoemd. Daarbij moet gedacht worden aan een bijbelverhaal of ander religieus verhaal; gevarieerde leeractiviteiten; voorervaringen en voorkennis van de kinderen; middelen die kinderen triggeren: attributen, tekeningen, foto’s en kunst; en hoe leraren met de kinderen een betekenis gevend gesprek kunnen voeren.

    In de workshop gaan we samen een leeromgeving ontwerpen met het verhaal ‘Jezus gaat op bezoek bij Zacheüs’ (Lucas: 19: 1 – 10) uit NBG Samenleesbijbel Junior. We doen dat aan de hand van gespreksvragen en korte opdrachten. In ons nagesprek maken we kennis met het voorbereidingsmodel Elementariseren: in een schema en een toegankelijke beschrijving,  We gaan na wat we van het model al gebruikten en hoe we dat in onze eigen praktijk nog verder uit kunnen bouwen.

    Dr. Henk Kuindersma werkt na zijn pensionering als wetenschappelijk medewerker aan de Protestantse Theologische Universiteit (PThU Groningen / Amsterdam) als freelance godsdienstpedagoog. Hij is als opleider en begeleider, publicist en cursusontwerper reeds vele jaren betrokken bij PC GVO en verwante organisaties. Sinds 2005 is kindertheologie zijn hoofdthema. Hierover publiceerde hij in leerboeken en tijdschriften. Met Drs. Maartien Hutter van NBG Kind & Bijbel schreef hij recent  ‘Meer dan een kleurplaat’ Raak geïnspireerd door kindertheologie. Beleef Gouden Momenten, Haarlem 2021. (NB. Wegens omstandigheden zal Liesbeth Winters deze workshop overnemen van Henk Kuindersma). 
     

    Workshop 6 - Jouw rol als leraar in het godsdienstig vormingsonderwijs

    Workshopleider: Dr. A.J. (Bram) Kunz (Driestar hogeschool)

    In deze workshop gaat het over jou. En over je werk als leraar in het godsdienstig vormingsonderwijs op de openbare school. Hoe leg je de verbinding tussen de leerling en de Bijbelse verhalen? In deze workshop verkennen we dit thema met behulp van de pedagogische driehoek: leraar-leerling-werkelijkheid. Dit model wordt gebruikt in Stapstenen, het nieuwe boek voor godsdienstige vorming (Kunz & Van Doleweerd, 2021) en in de nieuwe christelijke schoolpedagogiek Gidsen (De Muynck & Kunz, 2021). Aan de hand van dit model laten we het belang van een voorbeeldige houding van de leraar ten opzichte van de werkelijkheid zien én het belang van de pedagogische relatie tussen leraar en leerling. Beide zijn ook voor het GVO essentieel, juist omdat er geen evangelisatie mag plaatsvinden. Hoe kun je toch verder komen dan het informeren van leerlingen?

    Dr. A.J. (Bram) Kunz is theoloog en predikant. Hij is sinds 2013 als onderzoeker en docent verbonden aan Driestar educatief te Gouda.

    Workshop 7 - Creativiteit bij de Bijbel

    Workshopleider: Anita Kloppenburg (PC GVO)

    Kunst bij de Bijbel is niet alleen iets van de laatste tijd. De oude meesters schilderden al bijbelverhalen. Monniken versierden letters in bijbelteksten en dan hebben we het nog niet eens over muziek, dichtkunst en beeldhouwwerken. Creativiteit verbinden aan een verhaal, een bijbeltekst is in lessen godsdienstige vorming een belangrijke werkvorm. Hoe kun je creativiteit bij de Bijbel inzetten in je lessen. In deze workshop ga je er ook zelf mee aan de slag!

    Anita Kloppenburg is sinds twee jaren gvo-docent. Zij woont met haar gezin in Oost-Groningen en houdt van tekenen en schilderen en doet veel aan biblejournaling; het tekenen schilderen in je Bijbel. Zij neemt deze dag genoeg materialen en boeken mee om je erdoor te laten inspireren.

    Workshop 8 - Godly Play

    Workshopleider: Aletta Wilsing-Spijkerboer (PC GVO)

    Hoe help je kinderen verder in een wereld waar niet zomaar taal voor is? Een wereld vol levensvragen rond bestaansgrenzen, zoals: vragen rond de tijd, afscheid nemen, leven en dood; vragen rond vrijheid, het teveel eraan of te kort, rond morele en ethische dillema’s; vragen rond ‘mens-zijn’, alleen zijn, wie ben ik, hoe wil ik zijn; vragen rond ervaringen en gebeurtenissen die je aan het schudden brengen of je wereld op z’n kop zetten.
    Godly Play is een speels concept om verhalen uit de bijbel en de Christelijke traditie te ontdekken: Kinderen ontdekken betekenis in verhalen en mogen zelf (over God) vertellen, in hun eigen woorden, beelden en ervaringen. Met verbale maar ook non-verbale taal. Met taal van tekens en symbolen en vooral van spel. Dat spel is de eerste taal die kinderen spreken. Daarin verwonderen, ontdekken en leren zij.  Gaandeweg komen we samen dichterbij het geheimenis van de verborgen aanwezigheid van God. 
    In deze workshop maak je kennis met deze manier van werken door zelf een verhaal te beleven.

    Aletta Wilsing-Spijkerboer is leerkracht basisonderwijs, vakleerkracht PC GVO, en een zeer ervaren Godly Play verteller.

    Workshop 9 - Sluimerende spanningen

    Workshopleider: Dr. Bram de Muynck (Driestar hogeschool)

    Als leerkracht ben je gesteld op rust in je groep. Rust geeft je mogelijkheid om zonder afleiding dieper in te gaan op thema’s. Rust geeft je het idee van harmonie, eensgezindheid. Maar zijn deze eigenschappen wel zo vruchtbaar voor een goed gesprek over God en het leven? Kunnen sluimerende spanningen juist niet leiden tot een echt gesprek? In deze workshop zal ik uitleggen welke typen spanningen er zijn en wat de pedagogische kracht is van spanningen. Met elkaar gaan we aan de slag over de manier waarop je spanningen vruchtbaar kunt maken.

    Dr. Bram de Muynck is lector persoonsvorming en identiteit bij Driestar Hogeschool en hoogleraar Christelijke pedagogiek aan de Theologische Universiteit Apeldoorn.
  • 11.45 - 12.30 uur: Workshopronde 2
    Zie workshopronde 1.
  • 12.30 - 13.30 uur: Lunch deelnemers ochtendprogramma
  • 13.30 - 14.00 uur: Inoop middagprogramma
  • 14.00 - 14.15 uur: Opening middagprogramma
  • 14.15 - 15.45 uur: Lectoraatsrede 1 door associate lector Dr. Jan van Doleweerd
  • 14.45 - 15.15 uur: Lectoraatsrede 2 door prof. Dr. Martien Brinkman
  • 15.15 - 15.30 uur: Debat
  • 15.30 - 16.00 uur: Installatie associate lector dr. Jan van Doleweerd
  • 16.00 - 17.00 uur: Borrel
 
Persoonlijke gegevens    
Aanhef:
     
Adresgegevens  
     
School of organisatie    
     
Lectoraatsdag    
Ik meld mij aan voor:


Ik wil graag de lectoraatsdag onder alle omstandigheden (dus ook als het fysiek mag) online meemaken:

     
Workshops    
Maak een keuze uit de workshops indien je het ochtenprogramma bezoekt
     
Bevestiging    
Heb je een vraag of een opmerking? Laat hem hier achter.
Ik ga akkoord met de algemene voorwaarden
     
   
   
Na je aanmelding ontvang je een e-mail ter bevestiging. Heb je deze niet ontvangen? Stuur dan een e-mail naar onze webmaster.