ZIEN! en monitoring van sociale veiligheid

Het monitoren van sociale veiligheid is vanaf 1 augustus 2015 verplicht. Meer informatie hierover lees je op de website van de Onderwijsinspectie. Met de leerlingvragenlijst ‘ZIEN! Leerling 5-8 Leer- en leefklimaat’, kan de sociale veiligheid gemonitord worden.

We denken na over hoe je als school de resultaten van de ‘ZIEN! leerlingvragenlijst Leer- en leefklimaat’ zó kunt interpreteren en zó om kunt zetten in eventuele acties, dat je pro-actief kunt werken aan de sociale veiligheid bij jou op school. Daarnaast kan je op deze manier bij de inspectie aantonen wat de veiligheidsbeleving en het veiligheidsbeleid inhouden. Voor monitoring in het so/vso is er een aangepaste vragenlijst beschikbaar, die door de inspectie gebruikt mag worden in het schooljaar 2017/2018. 

In de handreiking lees je alle relevante informatie over hoe je als school met behulp van ZIEN! kunt voldoen aan de plicht om structureel de sociale veiligheid van je leerlingen te monitoren. 
>> Download de handreiking

Scholen moeten volgens de wet met behulp van de monitor inzicht krijgen in drie belangrijke aspecten van veiligheid:
  • hoe ervaren leerlingen de sociale en fysieke veiligheid op school,
  • hebben leerlingen te maken met aantasting van de sociale en fysieke veiligheid,
  • hoe is het gesteld met het welbevinden van leerlingen op school?

Alle aspecten komen prachtig terug in de leerlingvragenlijst ‘ZIEN! Leerling 5-8 Leer- en leefklimaat’, met name in de categorieën ‘Welbevinden’, ‘Pestbeleving’ en ‘Veiligheidsbeleving’.

Automatische rapportage aan inspectie

De inspectie wil de gegevens die verkregen worden met de monitor automatisch ontvangen. Het gaat dan om de gemiddelde score op schoolniveau voor elk van de drie aspecten. Voor de belangrijke categorie ‘Pestbeleving’ wil de inspectie bovendien inzicht krijgen in het percentage leerlingen dat per stelling een bepaalde antwoordoptie heeft gekozen. Daarnaast wil de inspectie een aantal aanvullende gegevens ontvangen, onder andere met betrekking tot de representativiteit.

Het is in ParnasSys mogelijk jaarlijks toestemming te geven om de gegevens te delen. Wat je daarvoor moet doen en om welke gegevens het precies gaat, lees je in dit nieuwsbericht. ParnasSys deelt de gegevens uiteraard alleen wanneer daar vanuit de school toestemming voor is gegeven. Iedere school is verplicht om de genoemde gegevens te delen met de inspectie.

De uitwisseling vindt elk jaar op 1 juli plaats. Daarna ontvang je als school per mail een terugkoppeling met jullie schoolgemiddelden. Wil je je gemiddelden vooraf zelf al berekenen? Dan kan dat met behulp van een format.
>> Download het format schoolgemiddelden monitoring sociale veiligheid

Monitoring in het so/vso

Ook in het (voortgezet) speciaal onderwijs kun je de sociale veiligheid monitoren door de ZIEN! leerlingvragenlijsten voor het so/vso in te laten vullen. Er is toestemming van de inspectie om deze vragenlijsten te gebruiken voor de monitoring in het schooljaar 2017-2018. Op grond van de uitkomsten kun je concrete acties inzetten (gesprekken om meer een beeld te krijgen wat er precies speelt, eventueel ook met anderen zoals ouders, en eventuele interventies). Op dit moment is de monitoring sociale veiligheid voor het so/vso in een pilotfase en wordt er onderzoek gedaan. Lees in dit artikel meer over de monitoring sociale veiligheid in het so en vso.

Het invullen van de monitor is een begin

Met de monitor kan de inspectie zien of een school de veiligheid gemonitord heeft, en globaal wat de resultaten daarvan zijn. Natuurlijk is het vooral erg belangrijk wat je als school met de resultaten hebt gedaan: wat is het beleid van de school? En wat is de concrete aanpak geweest voor de leerlingen die aangegeven hebben gepest te worden of zich niet veilig te voelen op school? Weet je als school of je aanpak succes heeft? De antwoorden op deze vragen bepalen vooral het oordeel van de inspectie. Alleen monitoren is dus niet genoeg, het is een instrument om je beleid en je aanpak vorm te kunnen geven!

Aandachtspunten

Hoe je met ZIEN! kunt voldoen aan de inspectie-eisen en hoe de ZIEN!-resultaten gebruikt gaan worden door de inspectie is beschreven in een artikel en bijbehorende voorbeeldnotitie

Scholingsmogelijkheden

Om de zorg voor sociale veiligheid goed vorm te geven, kan een uitdaging zijn voor je school. Vanuit Driestar onderwijsadvies denken we graag met je mee. Lees hier meer over ons aanbod rond sociale veiligheid, de mogelijkheden van ZIEN! komen hier zeker aan bod.

Wil je daarnaast ouder- of kindgesprekken voeren aan de hand van de ZIEN!-uitslagen, in het kader van een aanpak voor sociale competenties of sociale veiligheid? Ook daarbij helpen we je graag! Klik hier voor ons scholingsaanbod oudergesprekken en klik hier voor het aanbod rondom kindgesprekken.