ZIEN! en monitoring van sociale veiligheid

Het monitoren van sociale veiligheid is vanaf 1 augustus 2015 verplicht. Meer informatie hierover lees je op de website van de Onderwijsinspectie. Met de leerlingvragenlijst ‘ZIEN! Leerling 5-8 Leer- en leefklimaat’ in combinatie met de nieuwe aanvullende vragenlijst ‘ZIEN! Leerling 5-8 Veiligheidsbeleving’, kan de sociale veiligheid gemonitord worden.

We denken na over hoe je als school de resultaten van de ‘ZIEN! leerlingvragenlijst Leer- en leefklimaat’ zó kunt interpreteren en zó om kunt zetten in eventuele acties, dat je pro-actief kunt werken aan de sociale veiligheid bij jou op school. Daarnaast kan je op deze manier bij de inspectie aantonen wat de veiligheidsbeleving en het veiligheidsbeleid inhouden.

In het verantwoordingsdocument lees je alle relevante informatie over hoe je als school met behulp van ZIEN! kunt voldoen aan de plicht om structureel de sociale veiligheid van je leerlingen te monitoren. 

Een aanvullende vragenlijst voor het meten van veiligheidsbeleving

Scholen moeten volgens de wet met behulp van de monitor inzicht krijgen in drie belangrijke aspecten van veiligheid:
  • hoe ervaren leerlingen de sociale en fysieke veiligheid op school,
  • hebben leerlingen te maken met aantasting van de sociale en fysieke veiligheid,
  • hoe is het gesteld met het welbevinden van leerlingen op school?
De laatste twee aspecten komen prachtig terug in de leerlingvragenlijst ‘ZIEN! Leerling 5-8 Leer- en leefklimaat’, met name in de categorieën ‘Welbevinden’ en ‘Pestbeleving’. Het eerste aspect wordt door veel scholen al gemonitord in bijvoorbeeld een leerlingtevredenheidspeiling. Veel eenvoudiger is het wanneer alle gegevens in één systeem worden ingevuld door de leerlingen, daarnaast vereenvoudigd dit het overleggen van resultaten aan de inspectie. Vanaf 22 maart 2017 biedt ZIEN! daarom ook een korte vragenlijst waarmee je de ervaring van de leerling kunt monitoren.

Automatische rapportage aan inspectie

De inspectie wil de gegevens die verkregen worden met de monitor automatisch ontvangen. Het gaat dan om de gemiddelde score op schoolniveau voor elk van de drie aspecten. Voor de belangrijke categorie ‘Pestbeleving’ wil de inspectie bovendien inzicht krijgen in het percentage leerlingen dat per stelling een bepaalde antwoordoptie heeft gekozen. Daarnaast wil de inspectie een aantal aanvullende gegevens ontvangen, onder andere met betrekking tot de representativiteit.

Vanaf eind mei 2017 is het in ParnasSys mogelijk jaarlijks toestemming te geven om de gegevens te delen. Wat je daarvoor moet doen en om welke gegevens het precies gaat, lees je in dit nieuwsbericht. ParnasSys deelt de gegevens uiteraard alleen wanneer daar vanuit de school toestemming voor is gegeven. Iedere school is verplicht om de genoemde gegevens te delen met de inspectie. Wil je ZIEN! gebruiken voor de monitoring, maar geef je ParnasSys geen toestemming de gegevens aan te leveren bij de inspectie, dan moet je de gegevens handmatig uitzoeken en aanleveren bij de inspectie.

Vragenlijsten invullen

Gebruik je ZIEN! als monitor voor sociale veiligheid? Dan is het belangrijk dat je de leerlingvragenlijst ‘ZIEN! Leerling 5-8 Leer- en leefklimaat’ én de aanvullende vragenlijst (beschikbaar vanaf 22 maart) dit schooljaar (uiterlijk 30 juni) in laat vullen door de leerlingen! De gegevens van dit schooljaar worden door de inspectie namelijk gebruikt om in schooljaar 2017-2018 te kunnen bepalen of de sociale veiligheid is gemonitord. Deze gegevens worden in de zomer van 2017 naar de inspectie verstuurd.

Het invullen van de monitor is een begin

Met de monitor kan de inspectie zien of een school de veiligheid gemonitord heeft, en globaal wat de resultaten daarvan zijn. Natuurlijk is het vooral erg belangrijk wat je als school met de resultaten hebt gedaan: wat is het beleid van de school? En wat is de concrete aanpak geweest voor de leerlingen die aangegeven hebben gepest te worden of zich niet veilig te voelen op school? Weet je als school of je aanpak succes heeft? De antwoorden op deze vragen bepalen vooral het oordeel van de inspectie. Alleen monitoren is dus niet genoeg, het is een instrument om je beleid en je aanpak vorm te kunnen geven!

Aandachtspunten

Hoe je met ZIEN! kunt voldoen aan de inspectie-eisen en hoe de ZIEN!-resultaten gebruikt gaan worden door de inspectie is beschreven in een artikel en bijbehorende voorbeeldnotitie

Scholingsmogelijkheden

Om de zorg voor sociale veiligheid goed vorm te geven, kan je als school voor een uitdaging staan. Vanuit Driestar onderwijsadvies denken we graag met je mee. Lees hier meer over ons aanbod rond sociale veiligheid, de mogelijkheden van ZIEN! komen hier zeker aan bod.

Wil je daarnaast ouder- of kindgesprekken voeren aan de hand van de ZIEN!-uitslagen, in het kader van een aanpak voor sociale competenties of sociale veiligheid? Ook daarbij helpen we je graag! Klik hier voor ons scholingsaanbod oudergesprekken en klik hier voor het aanbod rondom kindgesprekken.