ZIEN! en de onderwijsinspectie

ZIEN! (de leerkrachtvragenlijst) is in augustus 2012 positief beoordeeld door de COTAN (Commissie Testaangelegenheden Nederland). Sinds maart 2013 is ZIEN! opgenomen in het document  'analyse en waardering van opbrengsten', zodat ZIEN! gebruikt kan worden door de inspecteur om een oordeel over de sociale opbrengsten te geven. 

De ruim 3000 basisscholen die ZIEN! inmiddels gebruiken, krijgen daarmee ook van COTAN de bevestiging dat ze gebruikmaken van een instrument dat betrouwbaar en valide is en dat een deugdelijke (landelijke) normering hanteert.

COTAN-beoordeling

Naast de formele beoordeling heeft de COTAN ook een uitgebreide toelichting geschreven. Enkele citaten daaruit:
  • ‘De betreffende software ziet er goed verzorgd en gebruiksvriendelijk uit. Aan zowel de technische als inhoudelijke handleiding is veel zorg besteed’.
  • ‘de beschrijving van het ontwikkelingsproces en de ruimte die daarin wordt gemaakt voor de inbreng van de leerkracht om de ontwikkeling te stimuleren en remediëren spreekt aan en vormt een sterk punt van het instrument. Daarmee wordt immers een duidelijke verbinding gelegd tussen ‘meten’ en ‘doen’.
  • ‘de leerlingprofielen kunnen per leerling maar ook per groep leerlingen bekeken worden. Beide mogelijkheden stellen de leerkracht in staat het handelen ‘in te steken’ op de bevindingen’.
  • ‘Op basis van de gehanteerde procedures lijkt representativiteit [van de normgroepen, Z.] voldoende gegarandeerd. Daar komt bij dat er sprake is van een vrij grove normering in termen van kwartielscores, zodat eventuele kleine afwijkingen weinig betekenis hebben’
Er worden ook enkele suggesties gedaan voor aanvullend onderzoek (bijvoorbeeld met betrekking tot de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid), of het uitgebreider beschrijven van hypothesen en onderbouwen. Mocht in de toekomst worden besloten om (bijvoorbeeld na een nieuwe normering) opnieuw de verantwoording bij COTAN in te dienen, dan zullen deze suggesties zoveel mogelijk verwerkt worden.
De volledige beoordeling van COTAN en de toelichting daarbij zijn voor abonnees van de COTAN-database te raadplegen via de website www.cotandocumentatie.nl.

Inspectie

Vanaf augustus 2017 vernieuwt de inspectie het toezicht op scholen. Er komt dan ook een nieuw inspectiekader. Wellicht wordt het beoordelen van sociale competenties ook veranderd. Zodra hierover meer bekend is, zullen we dat met je delen. De wijze van beoordelen van de inspectie past bij hun brede omschrijving van de dimensie ‘sociale competentie’, namelijk dat het % rode scores van de groep voor Welbevinden en Betrokkenheid samen en het % rode scores van de vijf sociale vaardigheden samen van even groot belang zijn. Om dit gemakkelijk in beeld te krijgen zijn er in ParnasSys onder de groepsoverzichten tabellen opgenomen om dit in beeld te brengen.

De inspectie beoordeelt aan de hand van de ZIEN!-gegevens als volgt: Wanneer het percentage rode vakjes minstens 1 van de 3 afgelopen jaren minder dan 25% is, én voor het gemiddelde van BT en WB én voor het gemiddelde van de vijf vaardigheden, wordt het oordeel voldoende gegeven. De inspectie kijkt hiervoor naar de groepsoverzichten van groep 8.

Om te kunnen beoordelen, moet de hele vragenlijst ingevuld zijn; niet alleen de acht vragen over Betrokkenheid en Welbevinden. Alleen volledig ingevulde vragenlijsten leveren een compleet beeld op van het sociaal-emotioneel functioneren van een leerling. Daarnaast is het voor de inspectie ook belangrijk dat je kunt laten zien hoe je werkt aan het bevorderen van sociale competenties, naar aanleiding van de resultaten van ZIEN!.

Leerlingvragenlijsten en COTAN

Eind november 2016 zijn de verantwoordingen van de twee leerlingvragenlijsten eveneens ingediend bij COTAN voor een beoordeling. Op dit moment is de beoordeling nog niet bekend. De leerlingvragenlijsten kunnen ingezet worden voor het monitoren van sociale veiligheid, daarvoor is geen COTAN-beoordeling nodig. Daarover lees je meer op deze pagina. Beide verantwoordingen kun je vinden onder ‘Downloads’.

ZIEN! gebruiken voor lwoo-aanvraag

Wanneer je een leerling aan wilt melden voor het lwoo, moet je sociaal-emotionele problematiek aantonen m.b.v. twee instrumenten. Daarvoor mag van RVC-vo ook de ZIEN!-leerkrachtvragenlijst gebruikt worden. Omdat de leerlingvragenlijsten nog geen COTAN-beoordeling hebben, mogen deze vragenlijsten nog niet gebruikt worden voor de aanvraag lwoo. Wil je hierover meer informatie? Lees dan het nieuwsbericht in de staatscourant of het verantwoordingsdocument van de RVC-vo.