Wat is ZIEN!?

ZIEN! is een expertsysteem dat meer doet dan het volgen van de leerling. De ZIEN!-leerkrachtvragenlijst geeft op basis van een analyse van observaties concrete doelen en handelingssuggesties. Als aanvulling kunnen ook leerlingen een tweetal vragenlijsten invullen, die dezelfde dimensies bevragen. Op die manier wordt de leerkracht geholpen in het nadenken over een eventuele aanpak voor een groep of leerling. Met ZIEN! kan het gehele proces van handelingsgericht werken doorlopen worden, van signalering tot handelen.

Webbased

ZIEN! werkt als een geïntegreerde applicatie binnen het leerlingvolgsysteem ParnasSys. Alle schoolse gegevens van de leerling zijn daarmee binnen hetzelfde systeem beschikbaar. Maakt een school geen gebruik van ParnasSys, dan kan ZIEN! ook als zelfstandige webapplicatie gebruikt worden.

Sociaal-emotioneel functioneren bevorderen

Met ZIEN! voor het primair onderwijs zetten leerkrachten het sociaal-emotioneel functioneren van kinderen van groep 1 t/m groep 8 systematisch op de kaart. ZIEN! kunt u preventief gebruiken als u het gebruikt als bronnenboek om de sociale vaardigheden toe oefenen. Maar je kunt het ook curatief gebruiken. Na observatie en het invullen van de lijsten geeft het inzicht in de eventuele ondersteuningsvragen op het gebied van het sociaal-emotioneel functioneren en helpt de leerkracht om het gedrag van het kind beter te begrijpen. Indien nodig kunnen leerkracht en leerling aan de slag met de concrete handelingssuggesties die het systeem biedt. Hierbij kan de leerkracht de eventuele sterke kanten van een kind benutten, want ook hierin geeft ZIEN! inzicht. Zo wordt de sociaal-emotionele ontwikkeling bevorderd. Dat is immers wat de leerkracht wil! De leerlingvragenlijsten zijn een aanvulling om het gedrag van een leerling in kaart te kunnen brengen. Voor groep 5-8 zijn deze leerlingvragenlijsten digitaal beschikbaar, voor groep 1-4 in de vorm van een leerlinginterview of op papier.

Zeven dimensies

ZIEN! hanteert zeven dimensies. Twee graadmeters die een signaalfunctie hebben: Welbevinden en Betrokkenheid, en vijf vaardigheidsdimensies die relevante informatie geven over de ontwikkelbehoeften van een leerling op sociaal-emotioneel gebied.

De kwaliteitsdimensies of graadmeters

Betrokkenheid en Welbevinden zijn twee graadmeters die aangeven of het kind in staat is om te profiteren van het onderwijsaanbod. Betrokkenheid en welbevinden zijn twee kwaliteitsdimensies die op alle leeftijden te observeren zijn op individueel en groepsniveau. Ze hebben een waardevolle signaalfunctie voor motivatie, zelfvertrouwen, innerlijke gemoedstoestand en cognitief functioneren.

Lijkt een leerling of een groep minder betrokken of signaleert de leerkracht een lager welbevinden, dan maakt ZIEN! gebruik van doorvragen. Zo helpen we de leerkracht om zicht te krijgen op mogelijke oorzaken van deze lagere score.
Door het gedrag van een kind te begrijpen, kun je komen tot adequate ondersteuning.

De vaardigheidsdimensies of sociale vaardigheden

De volgende vaardigheden zijn nodig om op een adequate manier de sociaal-emotionele ontwikkeltaken te volbrengen:

  1.  Sociaal initiatief
  2.  Sociale flexibiliteit
  3.  Sociale autonomie
  4.  Impulsbeheersing
  5.  Inlevingsvermogen

De categorieën helpen de leerkracht om inzicht te krijgen in mogelijke oorzaken van een lagere betrokkenheid en/of welbevinden. Ze geven zicht op de sociaal-emotionele ontwikkelbehoeften van een kind of groep. Dit stelt leerkrachten beter in staat om leerlingen adequaat te kunnen ondersteunen.
Een belangrijk kenmerk van de vijf vaardigheidscategorieën is dat het hier gaat om direct te beïnvloeden leerlingkenmerken. De vijf vaardigheden categorieën zijn onder te verdelen in ruimtenemende vaardigheden en ruimtegevende vaardigheden. Een leerling moet in sociale situaties zowel ruimte in kunnen nemen voor zichzelf (Sociaal initiatief en Sociale autonomie) als ruimte geven aan de ander (Sociale flexibiliteit, Impulsbeheersing en Inlevingsvermogen).
 
Op onze website vind je onder ‘downloads’ uitgebreidere informatie over de betekenis van de zeven dimensies van ZIEN!.