Veel gestelde vragen over dyslexie

Lees hier de veel gestelde vragen over dyslexie. Staat jouw vraag er niet tussen? Neem dan contact op met de onderwijsadviseur. 

  • Hoe wordt dyslexiezorg beoordeeld?

    Onderwijszorg Nederland (ONL), de paraplu waaronder ook de dyslexiezorg van Driestar educatief plaatsvindt, heeft voor het vierde jaar op rij een zeer hoge cliëntbeoordeling gekregen voor de behandeling van dyslexie.

    Gemiddeld geven ouders een 8,2 voor de dyslexiezorg aan hun kind. Dit blijkt uit een klanttevredenheidsonderzoek dat in opdracht van EDventure door Parantion is uitgevoerd onder 670 cliënten.

  • Wat is Ernstige Enkelvoudige Dyslexie?

    Uit onderzoek blijkt dat nog geen 4% van de kinderen ernstige enkelvoudige dyslexie heeft. Toch worden veel meer kinderen aangemeld voor dyslexieonderzoek en wordt zo’n 8% van de kinderen hiervoor behandeld.

    Uit onderzoek van professor Blomert is gebleken dat 10% van de kinderen zwakke lezers zijn. Een deel van hen heeft dyslexie, een neurologisch probleem in de taalverwerking.

    Een heel klein deel van de kinderen (3,6%) heeft dyslexie die zo ernstig is, dat zij zonder behandeling niet kunnen functioneren in de maatschappij. Dit noemen we ernstige, enkelvoudige dyslexie (EED). Deze kinderen kunnen hiervoor behandeld worden door een orthopedagoog of psycholoog.

    Om te weten welke kinderen tot deze 3,6% behoren, zullen scholen zwakke lezers eerst extra ondersteunen in de klas en bij onvoldoende resultaat buiten de klas door een remedial teacher. Als dat allemaal niet helpt, kan de leerling aangemeld worden voor EED onderzoek.

    Uit dat onderzoek blijkt of de dyslexie ernstig genoeg is om een EED behandeling te krijgen. Het onderzoek en de behandeling vallen onder de Jeugdwet en worden betaald door de gemeente.

  • Welke signalen wijzen mogelijk op dyslexie bij mijn kind?
    We vinden het lastig om hier iets over te zeggen zonder je zoon/dochter gezien te hebben. Toch zijn er kenmerken waaraan veel kinderen met dyslexie voldoen. Niet alle kinderen die één of meer kenmerken hebben, hebben daadwerkelijk dyslexie. Andersom kan het ook zijn dan je kind dyslexie heeft maar niet (al) deze kenmerken vertoont.
     
    Er kan een vermoeden ontstaan van dyslexie wanneer een kind:
    • Als kleuter moeite had met het onthouden van de namen van kleuren, de dagen van de week of cijfers.
    • In het eerste half jaar van groep 3 nog geen korte woordjes kan lezen.
    • moeite heeft om letters te herkennen.
    • langer dan andere kinderen de woordjes blijft spellen bij het lezen.
    • bij het lezen veel raadfouten maakt.
    • een hekel heeft aan (hardop) lezen.
    • tekenen van moedeloosheid of faalangst vertoont bij lezen en spellen.
    • uitvluchten zoekt om niet naar school te hoeven gaan.
    • probleemgedrag vertoont in combinatie met lees- en/of spellingproblemen. 
  • Wanneer mag mijn kind worden doorgestuurd voor dyslexieonderzoek?
    Vanaf 14 maanden onderwijs (geteld vanaf start groep 3) kan een kind doorgestuurd worden voor dyslexieonderzoek, dit is dus op zijn vroegst halverwege groep 4.
    Voorwaarde is dat er systematisch en intensieve lees- of spellinghulp gegeven is op school. Het verloop van deze hulp is in een leerlingdossier beschreven.
     
    Daarnaast behoort uw kind tot:
    •  de zwakste 10% (E)  bij lezen of
    •  de zwakste 16% (D) bij lezen èn de zwakste 10% (E) bij spelling
    De scores zijn op minimaal drie opeenvolgende hoofdmeetmomenten vastgesteld (dit zijn de halfjaarlijkse toetsmomenten op school) en na aanbod van de hierboven genoemde intensieve lees- en spellinghulp. Deze hulp moet altijd gegeven worden bovenop de extra hulp die het kind al normaal in de klas krijgt. Het eerste half jaar mag de intensieve hulp (minimaal 3x per week) ook in de klas georganiseerd worden. Het tweede half jaar moet dit gespecialiseerde hulp buiten de groep zijn.
     
  • Wie kan een dyslexieonderzoek aanvragen?
    Ouder(s)/verzorger(s) vragen het dyslexieonderzoek aan. Het aanvragen van een dyslexieonderzoek gebeurt wel altijd in goed overleg met school. School moet namelijk allerlei gegevens aanleveren. School kan het complete dossier bij ons inleveren.
     
  • Wat is de wachttijd voor mijn kind een dyslexieonderzoek ontvangt?
    Na aanmelding voor een dyslexieonderzoek, wordt door een GZ-psycholoog of Orthopedagoog-generalist het dyslexiedossier van je kind gescreend. Waar nodig wordt contact opgenomen met ouders en/of school om het een en ander te verhelderen. Hierna wordt een beschikking bij de gemeente aangevraagd. Bij sommige gemeenten is de volgorde net anders en screent eerst de gemeente zelf het dossier.

    De gemiddelde wachttijd totdat het dyslexieonderzoek wordt uitgevoerd, is  6-8 weken. Dit kan per regio verschillen. Het is ook afhankelijk van hoeveel tijd de gemeente nodig heeft om een beschikking voor het onderzoek af te geven.
  • Wat wordt onderzocht tijdens een dyslexie onderzoek?
    Er wordt een dyslexieonderzoek gedaan. Bij dit onderzoek worden enkele schoolse opdrachten gedaan zoals leesteksten, dictee, letteroefeningen en geheugentaken. Ook doet je kind opdrachten die specifiek op dyslectische kenmerken gericht zijn. Daarnaast wordt er meestal een beeld gevormd van de intelligentie om informatie te verkrijgen over de algemene cognitieve vaardigheden van uw kind.
  • Is een intelligentietest noodzakelijk om de diagnose dyslexie te stellen?
    In de meeste gevallen is dit niet nodig. Wel als er twijfels zijn over het leervermogen van je kind. Wel worden er altijd een aantal onderdelen uit een intelligentietest afgenomen omdat deze nodig zijn voor het stellen van een goede diagnose.
  • Hoe lang duurt een dyslexieonderzoek?
    Het dyslexieonderzoek duurt ongeveer één dagdeel.
  • Wanneer krijgt mijn kind de diagnose ernstige, enkelvoudige dyslexie?
    Als is aangetoond dat je kind een grote achterstand heeft voor lezen en/of spellen in vergelijking met leeftijdsgenoten. Daarbij moet je kind wel minimaal een jaar lang intensief hebben geoefend binnen en buiten de klas met lezen en/of spellen. Om voor gespecialiseerde dyslexiebehandeling in de zorg in aanmerking te komen moet er in het dyslexieonderzoek ook worden aangetoond dat er bij je kind sprake is van problemen in het aanleren van de letter, met de fonologische verwerking (spelen met klanken in een woord) of het snel serieel benoemen.

    Als uit het diagnostisch onderzoek blijkt dat jouw kind geen ernstige enkelvoudige dyslexie heeft, wordt het diagnostisch onderzoek wel vergoed maar krijgt je kind geen behandelingen voor dyslexie.
     
  • Wat als mijn kind geen ernstige, enkelvoudige dyslexie heeft?

    Niet ernstig

    In geval de dyslexie niet ernstig genoeg is, verwijzen we niet alleen terug naar de school van je kind maar wordt ook in het nagesprek geadviseerd over het aanbieden van passende ondersteuning in de klas en thuis. Er is dan geen sprake van vergoede zorg door de gemeenten.

    Niet enkelvoudig

    Er wordt ook geen vergoede zorg door de gemeente geboden als uit het onderzoek blijkt dat er sprake is van comorbide problematiek (andere problematiek naast de diagnose dyslexie). De dyslexie is dan niet enkelvoudig. Voor behandeling daarvan is andere zorg dan alleen dyslexiezorg via de gemeente aan te vragen.
     
  • Wie betaalt het dyslexieonderzoek?
    Er zijn twee mogelijkheden.
    • De gemeente betaalt het onderzoek als er aan voorwaarden is voldaan.
    • De ouder(s)/verzorger(s) betalen als er niet aan de voorwaarden van de gemeente is voldaan (particulier onderzoek). Let wel: ook bij een particulier onderzoek moet een leerling een ernstige achterstand hebben en intensieve training op school gehad hebben.
  • Mijn kind zit al op de middelbare school of is (jong)volwassen. Is een dyslexieonderzoek dan ook mogelijk?
    Ja, dit is mogelijk. Gemeenten vergoeden dat echter niet. Als u dit onderzoek wilt laten doen, spreken we over ‘particulier onderzoek’. Ouder(s)/verzorger(s) betalen de kosten van het particulier onderzoek zelf. U kunt hiervoor contact opnemen met dyslexiemail@driestar-educatief.nl 
  • Wat gebeurt er met de uitslag van het dyslexieonderzoek?
    Als het dyslexieonderzoek klaar is, wordt er een uitgebreid verslag gemaakt. Dit verslag wordt eerst met ouders gedeeld en nadat zij het hebben ingezien met de school. In een nagesprek bespreekt de onderzoeker de onderzoeksuitslagen met de ouder(s)/verzorger(s) en school. Wanneer uit het onderzoek blijkt dat het kind dyslexie heeft, krijgen ouder(s)/verzorger(s) een dyslexieverklaring.
     
  • Wat is een dyslexieverklaring?
    Een dyslexieverklaring is een bewijs dat je kind dyslexie heeft. In deze verklaring staat welke belemmeringen je kind heeft en welke hulpmiddelen voor je kind nuttig zijn.

    Let op: de dyslexieverklaring is onbeperkt geldig. Het is belangrijk om deze verklaring goed te bewaren, want je krijgt deze eenmalig.

    De in de verklaring opgenomen belemmeringen en de indicatie voor hulp die daarop gebaseerd is, zullen doorgaans in de loop van de jaren bijgesteld moeten worden. De belemmeringen die je kind bijvoorbeeld in groep 5 ondervindt, zullen wanneer je kind in de brugklas zit (deels) anders van aard zijn. In overleg tussen betrokkenen (kind, ouders, school, GZ-psycholoog) kan de verklaring dan aangepast worden. Nieuw uitgebreid psychodiagnostisch onderzoek is daarvoor meestal niet nodig.
  • Krijgt mijn kind altijd behandeling na de diagnose?
    De behandeling wordt alleen vergoed als het kind bij de start van het onderzoek 7 t/m 12 jaar oud is, er sprake is van ernstige enkelvoudige dyslexie en mits de gemeente daartoe toestemming heeft gegeven. Is dit niet het geval, dan vergoedt de gemeente de zorg niet. Ouders kunnen ervoor kiezen om de behandeling dan voor eigen rekening in te kopen.
  • Wat is de wachttijd voor behandeling?
    De wachttijd kan verschillen, omdat deze afhankelijk is van het aantal beschikbare plaatsen en de tijden waarop uw kind zelf beschikbaar is. We proberen de wachttijd voor de behandeling zo kort mogelijk te houden. Gemiddeld gaat het om 6-8 weken.
  • Welke behandelmethode gebruiken jullie?
    Voor meer informatie over de behandelingen verwijzen we naar de volgende website:
    http://onderwijszorgnederland.nl/dyslexie/informatie-voor-scholen/onderzoek-en-behandeling/
  • Wat zijn de belangrijkste uitgangspunten van de dyslexiebehandeling?
    Een behandeltraject is altijd maatwerk. De belangrijkste uitgangspunten van de ONL-behandeling zijn:
    • Een bewezen effectieve behandelmethode
    • Aandacht voor specifieke problemen én mogelijkheden van je kind.
    • Goede samenwerking met de ouder(s)/verzorger(s), school en behandelaar.
    • De behandeling is een aanvulling op het leesonderwijs van en de begeleiding door school.
    • De lees- en spellingsvaardigheid vergroten door een integrale aanpak met school door de behandelaar.
    • Vergroten van lees- en spellingsmotivatie van je kind en hem/haar leren omgaan met de dyslexie.
    • Kunnen herkennen van de (klank)structuur van woorden en het bevorderen van vloeiend lezen.
  • Hoe ziet de dyslexiebehandeling er praktisch en organisatorisch uit?
    De onderzoeker stelt in overleg met de hoofdbehandelaar een behandelplan op met doelen en aandachtspunten die uit het dyslexieonderzoek naar voren zijn gekomen. Vervolgens vindt er een intakegesprek plaats met ouders, school en behandelaar om kennis te maken, uitleg te geven over de behandeling en de verwachtingen af te stemmen over (het effect, de duur en het huiswerk) van de behandelingen.
     
    Nadat het behandelplan door alle partijen (behandelaar – school – ouders) is ondertekend, start de behandeling. Deze bestaat uit verschillende cycli. De behandelaar stelt per cyclus een handelingsplan op met doelen voor die periode. Wekelijks krijgt je kind één individuele behandelsessie (ongeveer drie kwartier per keer). Je begeleidt je kind vier tot vijf dagen per week thuis op het gebied van lezendoor het lezen van woorden en het lezen van teksten (ongeveer 20 minuten per keer).
Je krijgt hiervoor uitleg van de behandelaar. In de meeste gevallen begeleidt school twee keer per week voor spelling door een leerkracht of remedial teacher (circa. 15 minuten per keer). De behandelaar geeft school gestandaardiseerd materiaal behorend bij het behandelprogramma. Als de school hiervoor geen mogelijkheden ziet, zullen ouders dit huiswerk ook voor hun rekening moeten nemen.
     
    Er is regelmatig (mondeling/schriftelijk) contact tussen ouder(s)/verzorger(s) en behandelaar en tussen leerkracht/remedial teacher en behandelaar. Om de vooruitgang van jouw kind in kaart te brengen, voeren we regelmatig (drie keer) tussentijdse lees- en spellingtoetsen uit. Na elke tussentijdse toetsen vindt een evaluatiegesprek met de ouder(s)/verzorger(s), school en behandelaar plaats. Het is mogelijk dat tussentijds de gestelde doelen aangepast worden om beter aan te sluiten bij het individuele kind.
     
    Het totale traject van diagnostiek en de dyslexiebehandeling duurt maximaal 1,5 jaar. De behandeling wordt gegeven door een gecertificeerde dyslexiebehandelaar. Dat is een orthopedagoog of psycholoog die bij het Kwaliteitsinstituut Dyslexie is gecertificeerd als medebehandelaar of hoofdbehandelaar. 
  • Hoeveel tijd mist mijn kind op school door de dyslexiebehandeling?
    Doordat de behandelaar op school komt, mist uw kind per behandeling ongeveer 45 minuten van de lestijd in de klas. Dit gaat altijd in overleg met ouder(s)/verzorger(s) en school. Je kind heeft hierdoor geen reistijd en in principe geen verlengde schooldag. Wanneer behandeling onder schooltijd een bezwaar is, of er zijn andere wensen, is behandeling na schooltijd of in de pauze ook mogelijk. Dit altijd in overleg met de desbetreffende behandelaar. 

    De dyslexiebehandelaar komt naar een school als er minimaal vier leerlingen zijn. Wanneer dit niet het geval is zullen ouders mogelijk naar een school in de buurt moeten reizen.
  • Hoe heb ik als ouder(s)/verzorger(s) contact met de behandelaar?
    Na het intakegesprek met de behandelaar houdt de behandelaar contact met school via schriftelijke huiswerkbladen, via de e-mail met ouders en school bij bijzonderheden en in de tussenevaluatiegesprekken. Je mag uiteraard op school langskomen of  de behandeling bijwonen wanneer dit uitkomt. Stem dit vooraf af met de behandelaar.
  • Sluit de dyslexiemethode aan bij de methode op school?
    De ONL-behandeling bij Driestar educatief is methode-onafhankelijk. Als er spellingregels worden genoemd gaat de behandelaar zoveel mogelijk uit van de termen die ook op school gebruikt worden, om verwarring te voorkomen. Het is wel belangrijk dat ook school in alle leerjaren dezelfde termen voor de spellingregels gebruikt.
  • Wat kan/moet een school doen nadat mijn kind de dyslexiebehandeling heeft afgerond?
    Veel kinderen met dyslexie blijven problemen houden met lezen en/of spellen, ook nadat de behandeling is afgerond: dyslexie heb je voor het leven. Als de behandeling stopt, dan stelt de behandelaar een eindverslag op. Dit eindverslag bespreekt de behandelaar met ouder(s)/verzorger(s) en bij voorkeur met iemand van school. De behandelaar kan gerichte aanwijzingen geven voor de aanpak op school of geeft specifiek behandelmateriaal mee waar op school mee gewerkt kan worden. Een kind dat uit behandeling komt, heeft baat bij voldoende ondersteuning op school. Hoe die ondersteuning eruit ziet is afhankelijk van de ernst en de aard van de problematiek en de motivatie van je kind. Het is belangrijk dat de verschillende partijen – ouder(s)/verzorger(s), school, kind – rond de tafel zitten om de mogelijkheden en struikelblokken te bespreken. Het is wenselijk om de afspraken vast te leggen, bijvoorbeeld op een dyslexiekaart. Wij raden aan om niet te lang te wachten met het inzetten van compenserende hulpmiddelen. Vaak worden deze middelen pas in het voortgezet onderwijs ingezet, terwijl kinderen op de basisschool ook veel baat kunnen hebben bij het werken met deze middelen.
  • Zijn scholen verplicht om aanpassingen of vrijstellingen te verlenen aan mijn kind met dyslexie?
    Ja, tot op zekere hoogte. Scholen en schoolbesturen bieden dyslectische kinderen de basisondersteuning die zij nodig hebben om het onderwijs te kunnen volgen. Dat betekent onder meer dat de school leerlingen adequaat moet compenseren voor de gevolgen van hun dyslexie, bijvoorbeeld door het gebruik van hulpmiddelen toe te staan.