ZIEN! Leerlingvragenlijsten voor so/vso en monitoring sociale veiligheid 8 juni 2017

Voor sommige kinderen in het so/vso zijn de bestaande leerlingvragenlijsten te talig en abstract. Je leest hier meer over de speciale versies die voor hen zijn ontwikkeld én over de vraag hoe je aan de monitoringsplicht voor sociale veiligheid kunt voldoen.

Voor sommige kinderen in het so/vso (met name zml-leerlingen) zijn de bestaande leerlingvragenlijsten voor leerjaar 5-8 te talig en te abstract. Voor hen zijn speciale versies ontwikkeld. Deze vragenlijsten hebben een driepuntschaal met picto’s (in plaats van vier antwoorden in woorden) en de vragen zijn eenvoudiger geformuleerd. Bovendien zijn er foto’s beschikbaar per ZIEN!-categorie uit de context van het vso. Aan de hand van de foto’s wordt telkens eerst een gesprekje gevoerd waarna de leerkracht de stellingen een voor een voorleest en de leerlingen op papier de picto omcirkelen die hun mening of beleving weergeeft. Alle benodigde documenten zijn te vinden onder het kopje ‘ZIEN! en so/vso’ onder Informatief (via het startscherm van ZIEN!).

Monitoring sociale veiligheid en inspectie

De leerlingvragenlijsten voor leerjaar 5-8 mogen gebruikt worden voor het monitoren van de sociale veiligheid. Ze voldoen aan de criteria van de onderwijsinspectie. Jaarlijks wordt automatisch per school het gemiddelde voor de categorieën Welbevinden, Pestbeleving en Veiligheidsbeleving aan de inspectie doorgegeven als scholen daar toestemming voor hebben gegeven.
De leerlingvragenlijsten voor het so/vso zijn afgeleid van de ‘goedgekeurde’ vragenlijsten voor leerjaar 5-8. Ze bevragen vergelijkbare aspecten. Van de vragenlijsten voor so/vso is echter geen informatie beschikbaar met betrekking tot validiteit en betrouwbaarheid (een vereiste van de onderwijsinspectie). Aangezien de mening van de ontwikkelaars van ZIEN! is dat het vrijwel onmogelijk zal zijn om een betrouwbare vragenlijst te maken voor deze doelgroep is ervoor gekozen om hier nog geen onderzoek naar te doen. De leerlingen hebben namelijk vrijwel allemaal een cognitief ontwikkelingsniveau onder de 9 jaar; een ontwikkelingsleeftijd waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat die de ondergrens vormt voor goede zelfbeoordeling.

Voldoen aan monitoringsplicht

Omdat er nog geen ander instrument bestaat voor deze doelgroep, voor zover wij weten, adviseren we scholen om aan de monitoringsplicht te voldoen door middel van de ZIEN! Leerlingvragenlijsten voor het so/vso en op grond van de uitkomsten concrete acties in te zetten (gesprekken om meer een beeld te krijgen wat er precies speelt, eventueel ook met anderen zoals ouders, en eventuele interventies). De gegevens kunnen niet geautomatiseerd aan de inspectie worden aangeleverd, maar ze kunnen wel getoond worden als de inspectie er om vraagt.

Pilot vragenlijst voor so/vso

Wel is ons één initiatief bekend waarin een pilot is gedaan in het voorjaar van 2017 met een vragenlijst voor het so/vso. B&T heeft verschillende mooie varianten ontwikkeld van vragenlijsten (die digitaal in te vullen zijn) en zij doen momenteel onderzoek naar de validiteit en betrouwbaarheid. De resultaten worden op groeps- en schoolniveau aan de school gerapporteerd. Dat is een belangrijk verschil met de ZIEN!-leerlingvragenlijsten, want daar krijg je per leerling inzicht in de beleving van de veiligheid. Je kunt dan direct met de betreffende leerling(en) een vervolgstap zetten.

Meer informatie?

Voor meer informatie kun je contact opnemen met Bertine Haverhals. We horen het ook graag als je als school zou willen meewerken aan een pilot om informatie te verzamelen over de kwaliteit van de vragenlijst.

Meer nieuws