Peerreview tussen leerlingen vergroot betrokkenheid 29 maart 2017

Uit onderzoek blijkt dat leerlingen vaak niet zo erg onder de indruk zijn als ze door de docent worden gemaand om aan het werk te gaan. Als medeleerlingen echter een negatieve beoordeling geven, vinden leerlingen dit meestal vervelend en vergroot dit hun betrokkenheid bij het werk. Zo’n peerreview kun je vormgeven met rubrics.

Samenwerkend leren is in het onderwijs een veelgebruikte tool om leerlingen wegwijs te maken in een bepaald onderwerp. En terecht! Door samen een bepaalde materie uit te zoeken leren leerlingen ontdekken hoe ze de leerstof uit het boek kunnen koppelen aan hun ervaringen in de ‘echte wereld’. 

Veel docenten zien echter op tegen het laten werken in groepen. Sommige leerlingen onttrekken zich aan hun taak, anderen werken liever alleen. Hoe stel ik de groepjes vast? Hoe beoordeel ik de opdracht? Kijk ik alleen naar de inhoud, of beoordeel ik ook het proces of de werkhouding? Hoe hou ik alle leerlingen betrokken?

Onderzoek naar samenwerkend leren

Tijdens mijn onderzoek naar deze materie stuitte ik op een groot literatuuronderzoek van Jansen (2014). Hij heeft meer dan 1200 onderzoeken naar samenwerkend leren naast elkaar gelegd. Hij keek niet alleen naar de effecten van samenwerkend leren, maar ook naar het proces zelf. Hij legde dit vast in een studie met de titel ‘Opening the blackbox’.

Voorwaarden voor samenwerkend leren

De ‘blackbox’ van samenwerkend leren telt veel geheimen, maar het openen daarvan is mogelijk. Een heel belangrijke is bijvoorbeeld de groepssamenstelling. De docent moet zorgen voor groepjes die zijn gemengd qua sekse, niveau en kwaliteiten. Daarnaast is het belangrijk dat leerlingen afhankelijk van elkaar zijn. Dit hoeft niet alleen te zijn omdat ze met elkaar moeten samenwerken, maar de afhankelijkheid kan ook bestaan in het beoordelen van elkaar.

Rubrics gebruiken voor peerreview

Een bijzonder bruikbare tool om peerreview vorm te geven zijn rubrics. Rubrics zijn duidelijke overzichten waarbij de leerling in één oogopslag kan zien op welke manier hij of zij taken van andere leerlingen moet classificeren. Onderaan dit artikel heb ik een voorbeeld van een set rubrics weergegeven. Hoe stel je een dergelijke set op?
  1. Belangrijk bij het opstellen van rubrics is dat je eerst vaststelt wat je wil meten. Zijn het vaardigheden? Is het kennis? Is het een attitude?
  2. Daarnaast is het belangrijk wat het gewenste niveau is. Dat niveau is altijd het niveau waarmee je begint. De leerling moet in één oogopslag zien wat hij of zijn moet kennen of kunnen.
  3. Ten derde moet helder zijn op welke manier medeleerlingen een goede beoordeling kunnen geven. Met andere woorden: de criteria moeten helder zijn.
Ik heb zelf een aantal keer rubrics ingezet bij mijn praktijkonderzoek. De leerlingen waren verplicht deze in te vullen en in te leveren via de ELO. Opmerkelijk was dat er een verschil waarneembaar was bij leerlingen die zich bij de eerste beoordeling onttrokken aan het groepswerk. Bij de tweede beoordeling door hun medeleerlingen bleken deze leerlingen positiever te scoren en zich beter in te zetten. De reden? Ze vonden het vervelend dat andere leerlingen zich negatief hadden uitgelaten over hun inzet en vonden dit reden genoeg om er een tandje bij te zetten.

Het volledige onderzoeksrapport over het effect van peerbeoordeling met rubrics op betrokkenheid bij het samenwerkend leren is hier te lezen: http://bit.ly/1T34dQU.

Wil je meer weten over hoe jij peerreviews in kunt zetten? Neem dan contact op met onderwijsadviseur A.J (Albert-Jan) den Butter MSc.

rubrics.jpg

Meer nieuws

    • Ontwikkeling handreikingen ‘Lesgeven in christelijk perspectief’

      Binnen het lectoraat ‘Schoolvakken en didactiek vanuit christelijk perspectief’ is gestart met de ontwikkeling van handreikingen die gebruikt kunnen worden bij seculiere lesboeken. Dit project bouwt voort op de notitie ‘Leermiddelen’ die de gezamenlijke scholen voor reformatorisch voortgezet onderwijs met Driestar educatief hebben geschreven.

    • Met elkaar in gesprek over kindermishandeling

      Praten over kindermishandeling is moeilijk. Omdat je twijfelt of je het wel goed ziet, omdat je niet weet hoe je het gesprek moet aangaan, omdat je de relatie met ouder(s) en kind goed wilt houden, omdat je je afvraagt of dit het juiste moment is. Maandag begint de Week tegen Kindermishandeling, met dit jaar als thema ‘Praat met elkaar’. Lees de tips in dit artikel.

    • De christelijke vakles: een masterclass die je les van kleur laat veranderen

      In de afgelopen periode hebben op SG Pieter Zandt verschillende docenten onder de bezielende leiding van Piet Murre (lector Schoolvakken en didactiek vanuit christelijk perspectief bij Driestar educatief) een masterclass over ‘de christelijke vakles’ gevolgd. Hoe ziet zo’n masterclass eruit en wat vinden docenten ervan?

    • Methode Wonderlijk gemaakt voorziet in behoefte

      Bijna 200 scholen zijn binnen één jaar tijd overgegaan op de nieuwste versie van Wonderlijk gemaakt. Deze methode over seksuele vorming vanuit een christelijke levensvisie voorziet daarmee duidelijk in behoefte. We zijn blij dat veel scholen aan het werk gaan met de belangrijkste boodschap van Wonderlijk gemaakt: dat elk kind er mag zijn, ongeacht wat hij of zij voelt, meemaakt of doet, vanuit het geloof dat elk kind is geschapen door God de Schepper.

    • Terugblik schoolleidersdag 2022: ontwikkel je visie, begin bij jezelf

      Op 7 oktober organiseerden de VGS, VBSO/KOC en Driestar onderwijsadvies de jaarlijkse schoolleidersdag. De opkomst en de betrokkenheid waren groot. De dag stond in het teken van visiegericht leiderschap. Er was door de dag heen veel gelegenheid om elkaar te ontmoeten. Lees het verslag en bekijk de foto's als een korte terugblik.