Dyslexie in het voortgezet onderwijs: doelen en maatregelen 28 maart 2017

In iedere klas van 30 leerlingen zit hoogstwaarschijnlijk iemand die dyslexie heeft. Alle docenten hebben dus wel eens te maken met dyslexie. Hoe zorg je dat deze leerlingen optimaal kunnen meedraaien op hun eigen niveau?

Dit is een verouderd bericht. Kijk hier voor het laatste nieuws over dyslexie (in het voortgezet onderwijs).

Bij het omgaan met kinderen met dyslexie in het voortgezet onderwijs staan drie doelen centraal.

Doelen

  1. Leerlingen met dyslexie kunnen die opleiding volgen waartoe ze op basis van hun cognitieve capaciteiten in staat zijn.
  2. Ze kunnen omgaan met hun dyslexie.
  3. Ze vergroten hun functionele lees- en schrijfvaardigheid, zo nodig met hulpmiddelen.
Het is belangrijk dat docenten de problematiek van de leerlingen erkennen. Zeker als het gaat om leerlingen met een hoog intelligentieniveau, kan het verwarrend zijn als deze leerling moeite heeft om goed te lezen of te spellen. Toch is het heel belangrijk om te beseffen dat de leerling er niets aan kan doen en niet dom is.
Vervolgens is het belangrijk om als docenten onderling te bepalen welke regels er gelden, eventueel in overleg met de ouders en de leerling. Dit zorgt ervoor dat een leerling weet waar hij/zij aan toe is en dat de regels niet veranderen bij het wisselen van lokaal.

Compenserende en dispenserende maatregelen

Naast de afspraken die je met elkaar maakt kun je gebruik maken van compenserende en dispenserende maatregelen.

Compenserende maatregelen zijn bedoeld om de problemen te verminderen die leerlingen met dyslexie ondervinden en om de zelfredzaamheid te bevorderen. Vaak hebben leerlingen zelf wel een idee over wat hen zou helpen.
  • De meeste leerlingen met dyslexie hebben behoefte aan meer tijd voor het lezen  en maken van de opgaven, toetsen of repetities. Het gaat hierbij gemiddeld om 20% meer tijd.
  • Ook kan het helpen wanneer zij bij lees- en luistertoetsen alleen in een lokaal zitten, zonder afleiding. De docent kan ervoor kiezen om de toetsen in een groter lettertype te geven. Het is belangrijk dat spelling en zwakke formuleringen beoordeling niet beïnvloeden als ze géén onderdeel van de toets zijn.
  • Voor sommige leerlingen geldt dat het niet goed lukt om lopende zinnen te maken, maar dat zij wel via een mindmap of tekening kunnen laten zien wat ze weten.  
  • Als spelling of formulering wél onderdeel van de leerstof is, kan de beoordeling of becijfering van spelfouten worden aangepast. Het is belangrijk om met elkaar (bijvoorbeeld als vakgroep) hierin een lijn te trekken. Je kunt hierbij denken aan een maximale puntenaftrek voor spellen, een bepaalde spelfout maar één keer meetellen, fonetische spelling (schrijven zoals je het zegt) goedkeuren of alleen in delen van de toets de spelling meetellen.
  • Verder is het gebruik van ICT-hulpmiddelen (werken met een laptop of het gebruik van tekst-naar-spraaksoftware) een voorziening die docenten moeten toestaan in hun lessen.
Dispenserende maatregelen zijn maatregelen waarmee de school een vrijstelling geeft aan de leerling vrijstelling van bepaalde taken of opdrachten die zeer moeilijk haalbaar zijn, zoals voorleesbeurten, spellingtoetsen, het aantal boeken op de literatuurlijst of een ontheffing voor een vreemde taal.
Speciaal voor het voortgezet onderwijs heeft het Masterplan Dyslexie een protocol opgesteld waarin veel praktische tips en informatie staan voor docenten. Klik hier om naar het protocol te gaan.

Heb je naar aanleiding van dit bericht vragen of wil je meer weten? Neem dan contact op met Hanneke Bossenbroek.
 

Meer nieuws

    • Webinar Mag ik ook iets zeggen? - een kort verslag

      Tijdens het webinar georganiseerd door Samen zijn wij school (SZWS) op 25 maart jongstleden ging het om de stem van de leerling, de ouder en de leerkracht/docent. Deze Gouden Driehoek zorgt voor een toename van de ouderbetrokkenheid, autonomie bij de leerlingen en geeft leerkrachten meer inzicht in wie de leerling is.

    • Dyslexiewedstrijd 2021 – doe jij ook mee?

      Ook dit jaar hebben we weer een 'dyslexiewedstrijd' voor alle kinderen die bij ons dyslexiebehandeling krijgen. Wie vertelt, knutselt of schrijft er om een originele en leuke manier iets over zijn bijzondere boek? De winnaar krijgt de enige echte dyslexietrofee en een andere mooie prijs. Doe jij mee?

    • L-E-Z-E-N, LEE-ZEN en nu vloeiend!

      Vloeiend lezen; makkelijker gezegd dan gedaan. Hoe ondersteun je kinderen bij het vloeiend leren lezen? Rita (intern begeleider) en Bart (leerkracht groep 3/4) zien dat de leesachterstanden mede door de lockdown versterkt worden. Hoe kunnen zij (en jij als leerkracht of ib'er) daarmee omgaan?

    • Symposium Het jonge kind ook online een succes

      Inspiratie, ontmoeting en gezelligheid; de vaste ingrediënten van symposium Het jonge kind ontbraken ook dit jaar niet. Zo’n 280 deelnemers volgden op 24 maart dit symposium. Thuis achter de laptop of samen met het onderbouwteam voor het digibord, met wat toegestuurd lekkers binnen handbereik. Samen leerden we meer over problematisch gedrag bij kleuters, een rijke speelleeromgeving, schrijfproblemen en een taalontwikkelingsstoornis. ‘Wat fijn om zo online een mooie dag met elkaar te hebben!’

    • Vraag 1 april de lerarenbeurs aan

      Vanaf 1 april om 00.00 uur kun je de lerarenbeurs weer aanvragen. In een kamerbrief is de lijn voor het aanvragen voor een lerarenbeurs voor 2021-2022 uiteengezet. Goed nieuws is aanvragen die vorig jaar zijn afgewezen i.v.m. bereiken van het subsidieplafond met voorrang worden behandeld. Benieuwd hoe jij de lerarenbeurs kunt gebruiken?