Literatuurdag bovenbouw 2017: Simon Vestdijk

Van29 september 13:30
tot29 september 19:30
Locatie:Gouda

Op 29 september organiseert Driestar onderwijsadvies een studiemiddag voor docenten uit de bovenbouw van het voortgezet onderwijs.

In twee lezingen staan we stil bij het werk van Simon Vestdijk. Daarna gaan we samen in gesprek over suggesties voor verwerking in de klas. 

Kosten

De kosten voor deelname bedragen €175,00. Dit is inclusief twee boeken van Vestdijk. Je kunt een keuze maken uit onderstaande drie titels. Geef dit aan in het aanmeldformulier.

Simon Vestdijk, De koperen tuin, uitg Nijgh & Van Ditmar, 2016, ingenaaid, 288 pag.

De koperen tuin is het verhaal van Nol Rieske, een jongen die heel gevoelig blijkt voor de emoties van de mensen in zijn omgeving. Op een tuinfeest ontmoet hij de dochter van zijn pianoleraar, en hij is voor altijd verloren: nooit meer kan hij haar uit zijn hoofd zetten. Nols wanhopige liefde voor haar leidt tot een catastrofe. 

Simon Vestdijk, Pastorale 1943, uitg. De Bezige Bij, 2010, ingenaaid.

'Pastorale 1943 is een verbluffend rijk boek, dat meer dan welke andere roman ook een eerlijk beeld geeft van Nederlanders en Duitsers in een tijd waarover ons nu mythen over mythen worden wijsgemaakt.' - Hugo Brandt Corstius  

Simon Vestdijk, Een snik tot glimlach omgelogen, uitg. Van Oorschot, 2010, gebonden, 72 pag.

Simon Vestdijk was naast romanschrijver, essayist, muziekcriticus, vertaler en arts toch vooral dichter. Kees Fens noemde Vestdijks poëzie zelfs het 'hooggebergte' in het Nederlands poëtisch landschap. Omdat Vestdijk een alleskunner was, bleef zijn poëzie in bekendheid echter achter, dat is onterecht blijkt nu.
T. van Deel koos een verrassende afspiegeling van dit oeuvre dat opmerkelijk constant van kwaliteit is, en buitengemeen veelzijdig van thematiek. 'Wat mij zeker al meer dan veertig jaar in Vestdijks poëzie fascineert is de formidabele kracht waarmee het brein van deze dichter overvleugeld wordt door het hart.' Van Deel is dichter, essayist en criticus.  

Tip voor eigen aanschaf (niet meer nieuw leverbaar)

Terug tot Ina Damman (1934), de bekendste roman uit de Anton Wachter-serie, opent met Antons Wachters eerste dagen op de hbs, 'het moeilijkste wat er bestond'. Hij is een intelligente maar wereldvreemde jongen en wordt op school dan ook geplaagd. Als verweer tegen zijn eenzaamheid en het gepest van zijn klasgenoten zoekt hij zijn heil in hard werken, zodat hij de beste van zijn klas wordt en blijft, zonder dat dit hem echter voldoening schenkt. Geleidelijk krijgt hij vrienden, zijn leven wordt dragelijker, maar zijn hele puberteit wordt beheerst door zijn liefdesgevoelens voor medescholier Ina Damman - gevoelens die uitgroeien tot een allesbeheersende, onmogelijke jeugdliefde.

Lezing 1: Geloof en ongeloof bij Simon Vestdijk

Dat Simon Vestdijk inmiddels eerder klassiek dan modern aandoet, valt misschien te verklaren vanuit de thematiek van de ‘ontluistering’ die al zijn boeken kenmerkt. Of het nu gaat over de liefde, zoals bij Ina Damman of Trix Cuperus, over geloof en politiek als in de Vuuraanbidders of De held van Temesa, of over schuld en boete en waanzin (Het spook en de schaduw, De redding van Fré Holderhey), in Vestdijks boeken vindt telkens een ontknoping of zelfs echte catharsis (zuivering) plaats, doordat de hoofdpersoon een nieuw inzicht of nieuw geloof ontvangt. Echter: om van je geloof af te vallen, moet je eerst hebben geloofd, en om nieuw te geloven moet je het oude loslaten. In deze spanning te staan van geloof en ongeloof (in brede zin) en daaraan noodzakelijk te lijden, zonder te kunnen uitwijken, tekent de karakters van Vestdijks hoofdpersonen en zijn eigen ernst en denkkracht – waar de moderne literatuur tot een dergelijke spanning en ernst minder in staat lijkt. Omdat er misschien helemaal niet meer wordt geloofd, behalve in ‘jezelf’? Het zou wel eens kunnen dat juist kinderen met een christelijke achtergrond Vestdijks dynamiek inmiddels beter begrijpen dan hun ‘ongelovige’ tijdgenoten…

Dr. Wessel ten Boom (Didam) is emeritus predikant, gepromoveerd op Augustinus en de Joden en redactie-secretaris van ‘In de Waagschaal’. Daarnaast is hij een groot liefhebber van het werk van Vestdijk.

Lezing 2: Terug tot Simon Vestdijk

Ik herlas na vijfendertig jaar Terug tot Ina Damman en vroeg me af: is het mogelijk om dit werk terug te brengen in het onderwijs? Al enkele decennia is – zo is althans mijn waarneming- Vestdijk verdwenen van de literatuurlijsten in het voortgezet onderwijs. Toch biedt Vestdijk, zeker ook in Terug tot Ina Damman, veel wat de leerlingen nu nog kan boeien, aanspreken, vormen en wat dies meer zij. In mijn bijdrage hoop ik tot onderzoeken waar nu deze kansen voor Vestdijk in het onderwijs precies liggen. Hoe kunnen we bereiken dat leerlingen opnieuw Vestdijk gaan lezen en ontdekken dat Anton Wachter en Ina Damman nog springlevend zijn? Graag wil ik hierover nadenken, waarbij ik een voorstel voor een les hierover zal bespreken. Immers, een boek met een fragment als: ‘Hé lui, daar heb je vent ook! Hoorde hij op hetzelfde ogenblik een andere, zwaardere stem achter zich, de stem van de oudere jongens. Op rand van de stoep staande, met zijn gezicht naar het schoolbouw, zag hij niet anders dan de vage schim van het gordijnkoord, schuin afhangend achter matglas; daaromheen werd alles wazig alsof het wegglijden ging. Hij was doodsbeek geworden. Juist begon de bel te luiden’, is het op zijn minst waard om herontdekt te worden.
 
Drs. P. (Peter) Goedegebure is sinds 1992 senior-docent Nederlands aan het Driestar College te Gouda en studieleider en docent Lezen, argumenteren, schrijven, taalvariatie en historische letterkunde aan de lerarenopleiding Nederlands van Driestar hogeschool.  Hij werkte mee aan de bundel Vitale idealen - voorbeeldige praktijken, waarvoor hij een artikel over de opvoedkundige betekenis van Erasmus schreef.

Lesideeën

Doe je al 'iets' met het werk van Vestdijk in de klas of heb je een idee om ermee aan te slag te gaan, verzoek ik de lessuggestie naar mij (Arie van Groningen) te mailen. De verzamelde lestips worden vervolgens op de studiemiddag aan iedere deelnemer ter hand gesteld. Daarmee dienen we het doel van de dag: Vestdijk opnieuw onder de aandacht!

Locatie

Restaurant De Zalm (ingang aan de zijkant)
Markt 34
2801 JJ Gouda

  • 13.30u - Inloop en ontvangst
  • 14.00u - Opening door Arie van Groningen
  • 14.10u - Inleiding Geloof en ongeloof bij Simon Vestdijk door Wessel ten Boom
  • 15.10u - Pauze
  • 15.30u - Inleiding Terug tot Simon Vestdijk door Peter Goedegebure
  • 16.30u - Bespreking van het thema; suggesties voor verwerking in de klas
  • 17.00u - ‘Vrije uitloop’ binnenstad Gouda
  • 17.45u - Diner
 
Persoonlijke gegevens    
Aanhef:
     
Adresgegevens (voor facturering)  
     
School of organisatie    
Student aan Driestar hogeschool:

Ik ben oud-student en wil gebruikmaken van mijn waardebon:

     
Boek    
Boek:


     
Maaltijd    
Ik maak gebruik van de maaltijd:

Dieetwensen:


Heb je andere dieetwensen? Neem dan contact met ons op.  
     
Bevestiging    
Ik ga akkoord met de algemene voorwaarden
     
   
   
Na je aanmelding ontvang je een e-mail ter bevestiging. Heb je deze niet ontvangen? Stuur dan een e-mail naar onze webmaster.