Opvoeden staat in de belang­stelling. Dat blijkt niet alleen uit het onderzoek dat Driestar educatief onlangs deed onder ruim 1200 ouders, maar even­goed uit het feit dat op gemeen­telijk niveau het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) steeds meer vorm krijgt. Deze centra hebben onder andere de taak om voor kinderen en jongeren van 0 tot 23 jaar en hun ouders laagdrempelige opvoed- en op­groeiondersteuning te bieden.

Het onderwijs is een belang­rijke partner voor de CJG’s, zo valt in allerlei publicaties te le­zen. Via het onderwijs kunnen in principe bijna alle ouders be­reikt worden met informatie en advies. Daarnaast kunnen on­derwijs en CJG, zo geeft het pro­grammaministerie voor Jeugd en Gezin aan, heel goed samen optrekken in algemeen preven­tieve zin. De school is een goede plek om voorlichting te geven; ouders ervaren de school vaak als een laagdrempelige en toe­gankelijke plek.

Het benadrukken van het gro­te belang van preventie blijft nodig, ondanks de aanspre­kende doelstellingen vanuit het ministerie. In de praktijk blijkt het namelijk nogal eens voor te komen dat de activiteiten van het CJG beperkt blijven tot het jeugdbeleid en het oplossen van – soms hardnekkige – proble­men. Terecht waarschuwden de lectoren dr. B. Hooghiemstra en dr. C. Verhaar recent in deze krant voor een te eenzijdige focus op jeugdbeleid, waarbij er nauwelijks aandacht is voor gezinsbeleid. Als het gezin te veel buiten beschouwing wordt gelaten, is de kans op succes klein. Het op tijd versterken van gezinnen kan latere problemen verminderen of voorkomen. 

Probleemgeval
Er is niet alleen maatschappe­lijke aandacht voor opvoeding en opvoedingsvragen; er zijn ook veel scholen die ouders wil­len ondersteunen in hun opvoe­dingstaak. Nogal wat scholen –zowel voor basis- als voortge­zet onderwijs– organiseren the­matische ouderavonden en op­voedbijeenkomsten, die op veel waardering van ouders kunnen rekenen. De grote uitdaging voor het onderwijs en voor de CJG’s is die bijna identieke doel­stellingen in elkaar te schuiven en samen na te denken over een passend preventief aanbod voor de specifieke achterban van de school.

Een nadrukkelijke focus op preventie kan daarbij voorko­men dat het gebruikmaken van het aanbod van een CJG gezien wordt als ”problematisch” en de gebruiker als een ”probleem­geval”. Veel ouders blijken vra­gen te hebben met betrekking tot de opvoeding en geven aan behoefte te hebben aan infor­matie en uitwisseling, zonder diep in de problemen te zit­ten. Dit gegeven biedt scholen en CJG’s een mooie uitdaging om stimulerend en faciliterend bezig te zijn richting ouders met als doel hen te helpen om nog competentere opvoeders te worden.
Doelgroepen
Scholen en CJG’s moeten daar­om wat betreft preventieve opvoedingstaken de handen ineenslaan en beide doen waar ze goed in zijn. De school is een laagdrempelige plek voor ouders en kan alle ouders be­reiken. Ouders hebben vertrou­wen in de school. Het CJG heeft een regiefunctie, overzicht en financiële middelen.

Hier ligt ook nadrukkelijk een taak voor besturen en directies in het christelijk onderwijs. Juist in een fase waarin veel CJG’s ingericht worden, is ac­tieve participatie en betrokken­heid van groot belang. Er zijn mooie voorbeelden van projec­ten die ontstonden op initiatief van scholen met medewerking van de gemeente.

Hier komt bij dat gemeen­ten steeds nadrukkelijker een doelgroepenbeleid voeren. Er­varingen laten zien dat een eenduidig aanbod vanuit het gemeentehuis of het CJG maar een deel van de bevolking be­reikt. Gemeenten die zich heel nadrukkelijk de vraag heb­ben gesteld op welke wijze zij specifieke doelgroepen –zoals de reformatorische gezindte– kunnen bereiken, hebben juist grote successen geboekt, mede ook door het meedenken en de betrokkenheid van de reforma­torische scholen. 

Taal van de ouders
Actieve participatie van scholen in gemeentelijke overleggen is van cruciaal belang, juist ook voor het protestants christelijk en reformatorisch onderwijs. Gemeenten waarderen een ac­tieve betrokkenheid en goede ideeën. In het belang van de school, de ouders en vooral de kinderen kan deze inspanning wel degelijk iets opleveren: een aanbod ten behoeve van ou­ders, aangeboden via de school, verzorgd door een deskundige vanuit de achterban die de taal spreekt van de ouders en ook daadwerkelijk met hen na kan denken over de vragen die er leven in de christelijke opvoe­ding.

Op deze wijze levert de school een actieve bijdrage aan de realisatie van de ambitieuze doelstellingen vanuit het pro­grammaministerie voor Jeugd en Gezin. Het CJG en de gemeente moet dit veel waard zijn.

D.D. (Dick) Both is projectleider Opvoedingsondersteuning bij Driestar Educatief.