Dat blijkt uit een gisteren gepresenteerd onderzoek van Izaäk de Muijnck naar het directeurentekort in de achterban van Driestar Educatief, een kenniscentrum waarbij reformatorische en behoudende protestants-christelijke scholen zijn aangesloten. De vergrijzingsproblematiek op deze scholen is mede vanwege het relatief grote aantal oudere directeuren indringender dan elders, aldus De Muijnck. Hij ondervroeg zittende directeuren over de positieve en negatieve kanten van hun functie en de oplossing van het directeurentekort.

Vrouw: voorkeur voor deeltijdbaan

De directeuren blijken weinig resultaat te verwachten van pogingen om vrouwen warm te krijgen voor een directeursfunctie. ,,Uit ervaring weten zij dat veel vrouwen daarvoor geen belangstelling hebben’’, legt De Muijnck uit. ,,Vrouwen geven vaak de voorkeur aan een deeltijdbaan.’’ Die conclusie sluit aan bij eerder onderzoek in de breedte van het basisonderwijs, stelt de onderzoeker. Daaruit is gebleken dat ook elders de werving van vrouwen weinig zoden aan de dijk zet. Ook blijkt de uitval van vrouwen in directiefuncties groter te zijn.

Het bevorderen van de instroom van mannen in het basisonderwijs, moet daarom hoog op de agenda blijven staan, aldus De Muijnck. Daarnaast ziet hij kansen in de instroom van managers van buiten het onderwijs. ,,Deze mogelijkheden worden nog te weinig benut. Er is buiten het onderwijs best belangstelling voor managementfuncties op scholen, maar besturen durven het vaak niet aan. Ze geven de voorkeur aan iemand met onderwijservaring.’’

Geen te breed takenpakket

Een baan als directeur kan verder aantrekkelijker worden gemaakt door iets te doen aan de hoge werkdruk. Dit kan door conciërges en administratief medewerkers aan te stellen. Maar De Muijnck doet ook de aanbeveling om directeuren te ,,verlossen’’ van structurele lesuren, ook al zouden ze dat zelf niet eens willen. Van de ondervraagde directeuren staat 36 procent nog structureel voor de klas, terwijl 13 procent zelfs meer dan acht uur per week lesgeeft. ,,Dat is een aanslag op hun tijd en de gerichtheid. Het is niet wijs om directeuren een te breed takenpakket te geven. En voor het contact met de werkvloer en de leerlingen hoef je niet per se voor de klas te staan. Ook op andere manieren kun je zichtbaar zijn.’’

Onvervulde vacatures

Een belangrijke taak is volgens de onderzoeker weggelegd voor schoolbesturen. Zij moeten met de directeur meedenken en erop toezien dat zijn takenpakket niet te zwaar wordt. Het aantal onvervulde vacatures voor schooldirecteuren loopt jaarlijks op. In 2008 was in het basisonderwijs 2,6 procent van de directievacatures niet vervuld. Volgens prognoses van het ministerie van Onderwijs zal dit oplopen tot 4 procent in 2015. Het ministerie neemt maatregelen om het tekort weg te werken, zoals het aanbieden van bijscholing en verbetering van de salarissen. Volgens De Muijnck zijn die maatregelen echter niet op veel onderzoek gebaseerd. Zo blijkt het salaris voor de door hem ondervraagde directeuren nauwelijks een factor in de keuze voor de functie.

Middelgrote school

Een leerlingenaantal tussen de 150 en 300 op basisscholen is het meest gunstig voor het contact tussen directeur en ouders. Uit het onderzoek van De Muijnck kwamen enkele aanwijzingen die deze stelling ondersteunden. Op scholen die kleiner dan wel groter zijn, verloopt het contact vaak iets moeizamer dan op een ‘middelgrote school’. De Muijnck: ,,Op een hele kleine school zitten ouders misschien te dicht op de school, terwijl op hele grote scholen het gevaar bestaat dat de directeur onzichtbaar is en de relatie met de ouders te afstandelijk. Toch kan op grote scholen het contact tussen ouders en de school heel goed zijn, als dit bijvoorbeeld loopt via teamleiders.’’

Bron: Nederlands Dagblad

Online verkrijgbaar

De rapportage 'Van ontluikend talent naar excellent leiderschap' is te verkrijgen via de webwinkel van Driestar Managementadvies.